Oude en nieuwe tradities. Generatie na generatie geeft tradities onbewust door: “Die zijn de jus op de stamppot”.
door stagiaire Myrthe Pieck
Bij de cultuur en beleefmiddag van maandag 27 januari werd het onderwerp oude en nieuwe tradities behandeld. Elke laatste maandag van de maand wordt er bij huiskamer De Inloop in Oisterwijk een lezing georganiseerd. De lezingen variëren in onderwerp, van geschiedenis tot schilderijen, alles komt aan bod en iedereen is welkom. Zo ook bij deze middag.
“Twee euro in ruil voor een lekker kopje koffie of thee!” De geur van koffie en koekjes komt je tegemoet bij het ophangen van je jas. Vaste vrijwilligers Doris en Carolien schenken iedereen wat in in authentieke kopjes en gastvrouw Maria van de Wiel maakt met iedereen een praatje. Ineke Strouken, voormalig directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, geeft deze lezing. “Ik wil herinneringen oproepen bij mensen”, vertelt ze. In de huiskamer staan een aantal tafels achter elkaar opgesteld en hebben stoelen eromheen die gericht staan naar de televisie achterin. Op elke tafel staat een schaaltje met mariakaakjes en kletskoppen voor de liefhebber. Op de tv staat de presentatie klaar, met een taart met kaarsjes op het scherm om het onderwerp in te luiden. Alle soorten tradities worden behandeld. Van Oisterwijkse tot Brabantse en oer-hollandse tradities, voor ieder zit er wel iets herkenbaars tussen. “Zing elke dag lang zal ze leven en je wordt stokoud.”
Veel gasten kennen elkaar ook. Het publiek bestaat voornamelijk uit senioren waar sommigen samen komen, maar iedereen aan tafel kletst met elkaar. Nog voor Ineke Strouken is begonnen, ontstaat er spontaan een discussie in de zaal over het onderwerp. “Beschuit met muisjes, waarom moet dat per se blauw voor een jongetje en roze voor een meisje?” “Driekoningen merk ik bij mij in de buurt niks meer van.” Maria van de Wiel vertelt: “Hiermee halen we mensen echt uit hun isolement. Het publiek is vaak wat ouder en we willen samen met vrijwilligers de mensen uit Oisterwijk wat meer samenbrengen. Dat doen we niet alleen met deze lezingen, maar ook met de lunch op dinsdag en woensdag of met de bingo.”
“Ik raak wel zenuwachtig als het publiek stil blijft”, grapt Ineke en heeft de lachers op de hand. Tradities worden vaak onbewust van generatie op generatie doorgegeven. Een foto van een oude vrouw met een jonge meid in punk kleding verschijnt op het scherm en maakt veel los bij het publiek. “Mooie foto”, “wauw!” Klinkt het uit het publiek. Er wordt actief meegedaan door de aanwezigen. Tradities komen en gaan en groeien soms ook met de tijd mee. “Ze schuren, maar dat mag soms ook.” Iedereen krijgt meermaals een rondje koffie of thee, want “thee is tenslotte ook een traditie.” De aanwezigen praten onderling er rustig op los. “Twee koekjes bij de koffie was ook traditie toch?” De mensen aan de tafels hebben het volop over wat er allemaal wordt besproken, waar veel ook gedeelde herinneringen hebben.
De gebruiken die voorbijkomen zijn heel herkenbaar voor de meesten. “Tradities zijn de jus op de stamppot, ze geven kleur aan het leven”, zegt Ineke Strouken, gevolgd door luid gelach en applaus van de zaal. “Het was wel leuk”, “ik wist niet alles hoor”, klinkt het tussen het applaus door. “Vroeger moest ik ook altijd bidden voor het eten. Toen aten we nog warm om 12:00 en luidden de klokken”, vertelt iemand nog snel terwijl hij zijn jas al aan heeft. “En worstenbroodjes had je vroeger echt alleen bij speciale gelegenheden, nu bijna overal!”
Wilt u ook een keer aanwezig zijn bij een Cultuur en Beleef middag? De volgende staat alweer gepland op maandag 24 februari met het thema Pelgrimstochten en wandeltochten.
