De verkenner Ed Mathijssen heeft geen hele verrassende uitkomst gepresenteerd na gesprekken met alle partijen. Na de verkiezingen en met de door de partijen beoogde standpunten blijft de coalitie zoals die was: PGB, VVD en D66. Althans dat is het advies.
‘Op basis van de gevoerde gesprekken en gehanteerde gespreksleidraad komt een samenwerking tussen de huidige coalitiepartijen PGB, VVD en D66 naar voren als de meest logische en kansrijke basis voor een nieuw gemeentebestuur. Deze combinatie borgt gelijkwaardigheid van partijen binnen het college, inhoudelijk is er veel programmatische overlap en zijn er geen breekpunten. Een voordeel is ook de continuïteit van bestuur. De wethouders van PGB en VVD hebben de ambitie om door te gaan, D66 zal ook voor deze periode een wethouder van buiten aandragen. Een andere coalitie van drie partijen geeft een moeilijker te overbruggen verschil van inhoudelijke speerpunten en betekent een college met meerdere wethouders van buiten de gemeente. Het is verstandig om zo spoedig mogelijk een formateur aan te stellen met de opdracht om een coalitie tussen PGB, VVD en D66 verder uit te werken in een bestuursakkoord op hoofdlijnen, gericht op gelijkwaardigheid binnen het college, duurzame samenwerking en effectief bestuur gedurende de komende bestuursperiode. Gezien de brede inhoudelijke overeenstemming over de hoofdthema’s bij alle partijen in de gemeenteraad ligt het voor de hand dat de samenwerking actief wordt gezocht met alle partijen in de komende bestuursperiode.
Dat laatste gebeurde afgelopen raadsperiode in wisselende bezetting. Er waren besluiten waar niet alle coalitiepartijen het over eens waren, maar de oppositiepartijen aansloten en zo toch een besluit werd goedgekeurd.
Uitsluiting
Opvallend is dat uit de verkenning komt dat partijen niet kiezen voor een coalitieloze regering zoals dat enkele jaren terug werd gedaan, en ook dat de wethouders partijgebonden wethouders mogen worden, wel met een dualistische houding. Het lijkt er nu op dat Dion Dankers* en Anne Cristien Spekle wethouder blijven, en D66 bijvoorbeeld Sharon Kroon of een andere kandidaat wethouder kan voorstellen. Drie partijen en drie wethouders in het college worden als voldoende gezien, met een ruime oppositie die men waardevol acht. Ook valt op dat de partijen elkaar volgens de verkenner niet uitsluiten; dit ondanks dat met name VVD voor de verkiezingen duidelijk was over FvD. Wel wordt er volgens de verkenner ‘genuanceerd gekeken naar WIJ! en Forum voor Democratie.’
Ed Mathijssen dankt iedereen die heeft meegewerkt aan dit informatieproces. ‘We hebben met elkaar in een open en constructieve sfeer gesproken over deze bestuursperiode en over de wijze van coalitievorming. Ik heb gemerkt hoezeer u er wilt zijn voor de inwoners die in uw mooie gemeente wonen en werken.’
Het is nu aan de partijen om – al of niet samen met een formateur – te gaan werken aan een bestuursakkoord en vorming van coalitie en regering. Gezien de voortzetting van dezelfde partijen met nagenoeg eenzelfde college, zal daar niet veel verandering uit komen.
* Jan de Laat zal in dat geval in plaats van PGB’er Dion Dankers in de raad komen. Anne Cristien Spekle heeft haar VVD zetel al afgestaan aan Hans de Werd. Als Sharon Kroon wethouder wordt kan Jozef van der Steen namens D66 in de raad.
