VVD Oisterwijk en burgemeester Hans Janssen handelen niet volgens het door de raad opgestelde protocol, de ‘Gedragscode politieke ambtsdragers’. Vragen van onze redactie worden door de burgemeester niet volgens dat protocol beantwoord.
Gedrag FvD
VVD Oisterwijk heeft een melding gedaan van wat volgens hen een schending van de gedragscode voor raadsleden betreft. Forum voor Democratie raadslid Marion Kranendonk heeft in relatie tot de opvang van vluchtelingen in hotel Boschoord opgeroepen tot ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ en eventueel gebruik van geweld goedgekeurd (later werd dit door de partij gecorrigeerd). Volgens de Oisterwijkse VVD is dit gedrag voor een raadslid ongepast: ‘Inwoners oproepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid, is wat ons betreft een grens over.’
Strafbaar?
Uit navraag bij een jurist zouden dergelijke uitspraken niet altijd strafbaar zijn. Er is een dunne lijn tussen vrijheid van meningsuiting en opruiing. Daarbij zal een rechter onder andere kijken naar de mate van openbaarheid, de context waarin iets wordt gezegd, de mate van invloed van de persoon, het doel van de persoon, de overduidelijk wil iemand aan te zetten tot gebruik van geweld. Niet alles wat in een verhitte discussie of emotie wordt gezegd, is direct opruiing.
In dit geval schat de jurist in, dat een rechter niet over zal gaan tot veroordeling. Het kan voor een raadslid wel als onfatsoenlijk worden gezien, in relatie tot de door de raad vastgestelde en door raadsleden onderschreven gedragscode.
Gedragscode
In de gedragscode voor raadsleden gaat het onder andere over integriteit en een voorbeeldfunctie. En in diezelfde gedragscode staat dat raadsleden hierover indien nodig met elkaar het gesprek aangaan: ‘We praten met mensen, niet over mensen.’ VVD Oisterwijk heeft daar niet voor gekozen: ‘Integriteitskwesties bespreken is niet aan ons,’ zo laat de partij desgevraagd weten.
Vervolgens is de bedoeling dat raadsleden die vinden dat een ander raadslid zich misdraagt, en willen dat daar iets mee gedaan wordt, daar melding van maken bij de burgemeester. Deze laatste handelt in dat geval nadrukkelijk in de rol van voorzitter van het presidium. Dat overlegorgaan bestaat uit fractievoorzitters; de partijvertegenwoordigers van partijen in de gemeenteraad.
Opvallend in deze kwestie is dat de VVD ervoor heeft gekozen de beschuldiging openbaar te vermelden in raadsvragen aan het college (burgemeester en wethouders). Een ongebruikelijke plek om dergelijk gedrag aan te kaarten.
Transparant
Nu de melding openbaar is verricht, is het ook logisch dat er vragen komen vanuit de media. Het protocol dat is opgenomen in de gedragscode is duidelijk over hoe om te gaan met persvragen. Er staat onder andere vermeld: ‘De burgemeester staat voor de taak een balans te vinden tussen enerzijds het belang van het onderzoek en het beschermen van de persoonlijke levenssfeer van betrokkene en anderzijds het belang van transparantie en het voorkomen dat het idee ontstaat dat de zaak ‘in de doofpot’ verdwijnt.’
De vragen van onze redactie zijn gesteld op 1 mei (met herhaling op 7 mei en 18 mei) en gaan onder andere over de toepasbaarheid van de gedragscode op nieuwe raadsleden, het te volgen proces en wat de burgemeester eventueel kan doen tegen het gedrag van dit raadslid. 19 mei heeft de woordvoerder van de burgemeester laten weten dat er voorlopig geheel geen inhoudelijke reactie komt.
Onjuist
Volgens de burgemeester moet gewacht worden met beantwoording, omdat de VVD de vragen openbaar heeft gesteld in vragen aan het college. Voor vragen aan het college is het inderdaad gebruikelijk dat eerst de partij antwoord krijgt, en pas daarna de media. De burgemeester handelt hiermee echter niet volgens het protocol dat gebruikt wordt bij integriteitskwestie van raadsleden. De melding behoort gedaan te worden aan, en afgehandeld te worden door het presidium, met de burgemeester als voorzitter. Communicatie met de pers moet snel, transparant, en ‘niet te krampachtig’ zo blijkt uit het protocol.  Het college (burgemeester en wethouders) heeft hier geheel geen rol in!
Samengevat:
Ga eerst het gesprek aan met je raadscollega;
Maak daarna indien nodig een melding bij de burgemeester als voorzitter van het presidium;
Het college heeft geen rol in integriteitskwesties van raadsleden;
Beantwoord persvragen snel, transparant en niet te krampachtig.
