PGB, VVD en D66 hebben afgelopen week een akkoord gesloten voor de gemeentelijke regering voor de komende vier jaar.
Opvallend
– D66 komt opnieuw met wethouder van buiten de gemeente, zonder openbare sollicitatieronde;
– Taken (portefeuille) worden niet alleen aan wethouders, maar ook aan partijen gekoppeld;
– ‘Samen, met ruimte aan andere partijen’, is niet terug te zien in wethouderskeuze.
Richting met ruimte
Met de titel ‘Richting met ruimte’ zet de nieuwe coalitie naar eigen zeggen vol in op samenwerking tussen het college en de voltallige gemeenteraad. ‘Geen dichtgetimmerde oplossingen, maar samenwerking in goed onderling vertrouwen’, zo vatte formateur Ed Mathijssen het akkoord samen. Voor de wethouders is geen openbare sollicitatieronde geweest. De coalitiepartners – dezelfde als vorige raadsperiode – schuiven voor komende raadsperiode elk een wethouder naar voren. Voor PGB is dat net als nu Dion Dankers uit Oisterwijk, voor de VVD blijft Anne Cristien Spekle uit Haaren in dienst, en D66 draagt voor deze vacature Fons Potters uit buurgemeente Vught voor. De laatste was anderhalf jaar wethouder in Valkenswaard. Daarvoor was hij wethouder in Vught, waar hij na problemen met woningbouw door de raad met een motie werd weggestuurd.
Dualisme?
De bedoeling is – in het in ons land uit te voeren ‘dualisme’ – dat wethouders onafhankelijk van de partij hun werk uitvoeren, samen met de ambtelijke organisatie en de collega wethouders (het college). Hoewel dat beeld met name bij de politieke partijen niet altijd goed gescheiden blijft, en zeker bij successen de partijen graag pronken met de inzet van ‘hun’ wethouder, is dat ‘onafhankelijke’ wel hoe het in ons land zou moeten werken.
Opmerkelijk is dat de samenwerkende regeringspartijen (coalitie) in hun persbericht de hoofdtaken koppelen aan de partij: ‘De portefeuilles zijn verdeeld naar inhoudelijke kracht waarbij PGB het sociaal domein voor zijn rekening neemt, VVD de financiën en D66 ruimtelijke ordening.’ Daarmee schetsen zij een beeld dat de partijen direct en op onderwerp verbonden zijn met het werk van ‘hun’ wethouders, en dat is zeker niet wat binnen het dualisme de bedoeling is.
Programma
Voor de komende raadsperiode hebben de partijen een programma op hoofdlijnen samengesteld; dat hoofdlijnenprogramma was nog niet bij het persbericht meegestuurd; het zal binnenkort online verschijnen. De regeringspartijen geven aan dat er ‘ruimte is voor inbreng vanuit alle fracties en voor wisselende meerderheden in de raad.’ Een dergelijke situatie was er afgelopen jaren in de raad ook, waarbij uiteindelijk (uiteraard) altijd de meerderheid van de raad doorslaggevend is. Die meerderheid is in deze coalitievorm beperkt. De drie partijen hebben samen 12 zetels van de 23, gebaseerd op net geen meerderheid van stemmen. In het college is met de hierboven vermelde drie partijwethouders wel een meerderheid; er werd geen vertegenwoordiging van de overige partijen in het college opgenomen.
Lees ook de column van Jaap Budding ‘Bestuurlijke versterking of politieke splijtzwam’.
Lees hier meer over de verkiezingen
