D66 Oisterwijk was vooraf ‘nadrukkelijk gewezen op de onjuistheid van kandidaatstelling’

‘Hier komt gedonder van’

Maandagavond werd een besluit genomen over de rechtsgeldigheid van de verkiezingen. Normaal gesproken een hamerstuk, maar deze keer kwamen er vragen. Een van de kandidaten zou volgens CDA Oisterwijk onterecht op de kieslijst hebben gestaan, omdat zij geen inwoner is in onze gemeente. Die onjuiste kandidaatstelling zou vooraf bekend zijn geweest bij de partij.

Frank de Werdt (CDA) kreeg op zijn verzoek het woord: ‘Normaal is zo’n laatste raadsvergadering alleen maar feestelijk, helaas moeten wij de raad vragen nog inhoudelijk in de weer te gaan.’ Volgens het CDA zijn de verkiezingen niet rechtmatig verlopen, omdat volgens hen D66 kandidaat Inge van Beers onterecht aan de verkiezingen heeft deelgenomen. Volgens De Werdt hebben zowel Van Beers als lijsttrekker Sharon Kroon niet op vragen gereageerd. De Werdt wil weten of het rechtmatig is en moreel juist is dat Van Beers op de lijst staat. ‘Van Beers woonde niet in Oisterwijk, had zich al lang uit moeten schrijven, en was ook niet voornemens na de verkiezingen terg te komen. Ze is gewoon geëmigreerd, met hopelijk een mooie toekomst.’ De Werdt snapt niet dat Kroon als lijsttrekker niet heeft ingegrepen en zij niet snapt dat dit gevolgen kon hebben.

De Werdt vertelt daarbij dat hij van twee raadsleden buiten het CDA heeft vernomen dat zowel Kroon als Van Beers voorafgaande aan de kandidaatstelling ‘nadrukkelijk gewezen zijn op de onjuistheid van kandidaatstelling en de sores die daarop zou volgen.’ Uit eerder bewijs bleek al dat Kroon goed wist van de emigratie, en ook dat Van Beers het merendeel in Frankrijk aanwezig was.

Marieke Dujardin (AB) ondersteunt het CDA. Zij stelt dat de genomen beslissingen formeel misschien kloppen, maar ‘waarvan iedereen voelt dat ze in de praktijk verkeerd uitpakt’. AB betreurt de gang van zaken en wil dit niet negeren. ‘In de geest van de wet is dit niet verantwoord’. AB vraagt of de andere partijen ‘samen durven te erkennen dat dit niet is hoe we met elkaar om zouden moeten gaan’. Volgens AB heeft de door D66 en Van Beers gemaakte keuze de uitslag beïnvloed. Het heeft het vertrouwen van de kiezer geraakt.

Facebook

Kroon gaf eerder aan dat Van Beers bewust is ingezet als stemmentrekker, en oordeelt nu in haar reactie dat het proces onafhankelijk is verlopen. ‘De kandidatenlijst is vooraf getoetst en vastgesteld door het (gemeentelijk – Red.) Centraal Stembureau.’ Volgens Kroon is dit volgens de wet uitgevoerd. Volgens haar telt de inschrijving van het woonadres in de gemeentelijke administratie. Volgens Kroon is het niet juist te kijken naar wat iemand op Facebook plaatst.

Kroon erkent de teleurstelling bij het CDA, en vraagt aan de burgemeester om zijn visie te geven op het gebeuren. Volgens de burgemeester – tevens voorzitter van het gemeentelijk Centraal Stembureau – is er alleen gekeken naar de inschrijving van Van Beers in de gemeente, op een adres in Moergestel. Er zijn geen meldingen geweest dat die inschrijving onjuist zou zijn, en daarom is daar ook verder niet naar gekeken.

Van Beers geeft geen reactie, en op de vraag of Kroon dit vooraf heeft geweten geeft zij ook geen inhoudelijk inzage. Ook overige partijen reageren niet. Er wordt overgegaan tot de orde van de dag: met uitzondering van drie CDA leden volgt instemming met de rechtmatigheid van de verkiezingen.

Gorinchem
Op hetzelfde moment wordt in Gorinchem besloten dat de verkiezingen over moeten. Daar wordt een kandidaat ervan verdacht enkele inwoners te hebben gevraagd een stem uit te brengen, daarbij ook volmachten te gebruiken, en dit werd door het stembureau opgemerkt. Dit ‘ronselen’ zou mogelijk onwettig zijn. Onbekend is om hoeveel stemmen het gaat, maar de meerderheid van de raad wil iedere schijn van mogelijke fraude aanpakken. Het is daar allerminst zeker dat dit ronselen (als het bewezen wordt) zou zorgen voor een extra zetel, en ook als er sprake blijkt van fraude, zou het ook in die gemeente kunnen dat die stemmen toch wel waren uitgebracht op dezelfde partij. Ondanks dat wil de raad in Gorinchem alle sop alles zetten om vooral het vertrouwen in de politiek herstellen.

Stil
In Oisterwijk bleef de raad verder stil. De raadsleden van PGB, VVD en PRO stelden geen vragen, gaven geen mening. Waar anders iedere partij wel een zegje wil doen, hielden ze nu de lippen op elkaar. Geen steun voor de bezwaren van CDA en AB; ook geen steun voor D66; geen stappen naar het gedrag van D66; geen stappen richting het bouwen aan vertrouwen van de kiezer.

Dat er sprake is van een kandidaat die feitelijk al in het buitenland woont blijkt voldoende uit de beschikbare informatie; dat D66 deze kandidaat graag op de kandidatenlijst heeft gezet voor het trekken van stemmen geven ze zelf toe; dat Van Beers zich in 2025 al had moeten uitschrijven is wettelijk voldoende duidelijk; dat er zonder tijdige bezwaren geen controle volgt is nu ook gebleken. Geen van de raadsleden heeft geopperd om te onderzoeken of dit in de toekomst anders kan …

Het eerder door ons opgestelde feitenoverzicht:

Over de BRP:

– De gemeente van de woonplaats zorgt voor registratie van De Basisregistratie Personen (BRP);
– Wie meer dan gemiddeld ergens anders woont, moet dat melden bij de gemeente;
– ‘Wonen’ betekent voor de wet waar je je leven inricht; (slapen, je gezin, werk, hobby)
– Wie voornemens is meer dan 8 maanden in het buitenland te verblijven gaat emigreren;
– Wie voornemens is te emigreren, moet dat 5 dagen vóór vertrek melden bij de gemeente;
– Wie een onjuiste opgave doet (of laat bestaan) is wettelijk strafbaar.

Van raadslid en verkiezingskandidaat Inge van Beers (D66) is bekend dat zij:

– Begin 2025 of eerder wist dat zij zou gaan emigreren;
– Haar woning in Moergestel begin 2025 is verkocht;
– In oktober 2025 de sleutel kreeg van een camping met woonhuis in Frankrijk;
– Haar zoontje sinds die tijd in Frankrijk naar school gaat;
– Het kenteken van haar auto kort daarna is overgeschreven op Frans kenteken;
– Sinds die tijd meerdere keren per week informatie en foto’s plaatst van haar activiteiten in Frankrijk;
– Niet bij alle raadsvergaderingen aanwezig was;
– In de BRP van Gemeente Oisterwijk als inwoner staat geregistreerd;
– Dat met de informatie die nu bekend is in oktober 2025 had moeten laten aanpassen;
– Afstand had moeten nemen van haar raadszetel;
– Door de partij niet als kandidaat voor de verkiezingen aangemeld had mogen worden.

Woonplaats in relatie tot raadlidmaatschap:

– Wie (feitelijk!) niet in de gemeente woont moet afstand doen van de raadszetel;
– Tenzij anders blijkt, kijkt de gemeente naar de registratie in de BRP;
– In de gemeenteraad was haar ‘voornemen’ bekend;
– Een aantal raadsleden wisten ook van haar feitelijke vertrek;
– Er is zover bekend geen verzoek gedaan tot controle of afstand van haar zetel;
– Belanghebbenden kunnen met dit argument bezwaar maken tegen raadsbesluiten;
– Met de huidige informatie, zou zij de laatste maanden geen plaats hebben mogen nemen in de raad.

Woonplaats in relatie tot kandidaatstelling:

– Wie (feitelijk!) niet in de gemeente woont, of zegt dat te gaan doen, mag niet op de kieslijst;
– Het maakt niet uit of dat als beoogd raadslid, of als ‘lijstduwer’ bedoeld is;
– Van Beers én D66 wisten van de feitelijke situatie, en hebben Van Beers ondanks dat aangemeld;
– Tenzij anders blijkt, kijkt de gemeente naar de registratie in de BRP;
– Oisterwijk wist van het ‘voornemen’ (dat geen voornemen blijkt te zijn);
– Gemeente Oisterwijk heeft zover bekend geen verdere controle uitgevoerd;
– Kort na de verkiezingen werd openbaar bekend dat er geen sprake is van een ‘voornemen’, maar van feitelijke emigratie;
– Hierop zijn na de verkiezingen drie bezwaren ingediend bij het Gemeentelijk Centraal Stembureau;
– Het stembureau noch de kiesraad hebben hierover een uitspraak gedaan;
– Wel is uitleg gegeven dat achteraf bezwaar maken op een kandidaatstelling niet kan.

De keuze van D66 om Van Beers toch als kandidaat aan te melden:

– Van Beers stelt zelf dat zij nog niet is geëmigreerd;
– Ondanks dat heeft zij vanwege haar emigratie wel afstand genomen van haar aankomende raadszetel;
– De partij stelt dat het doel was haar als stemmentrekker in te zetten;
– De partij stel dat bij de kandidaatstelling niets gedaan is wat niet mag;
– Uit reacties op social media blijkt dat fractievoorzitter/ lijsttrekker Sharon Kroon (D66) in 2025 al wist van de feitelijke situatie;
– Een betrouwbare bron (anoniem) stelt dat de situatie vooraf bij D66 intern is besproken, het risico bewust is genomen;
– CDA Oisterwijk heeft  hierover maandagavond vragen gesteld.

Wat heeft dit voor gevolgen op de verkiezingen:

– De kans is groot dat de uitkomst van de verkiezingen anders zou zijn geweest zonder Van Beers;
– Achteraf bezwaar op de kandidaat en uitgebrachte stemmen kan wettelijk niet;
– Het Gemeente Centraal Stembureau kan een kandidaat achteraf niet weigeren;
– De enige mogelijkheid de situatie ongedaan te maken, is nieuwe verkiezingen;
– Of D66 kan afstand doen van de behaalde restzetel;
– De (oude) raad kwam maandagavond bijeen om de verkiezingen wettig te verklaren;
– Drie CDA leden hebben tegen gestemd.

De kandidaatstelling van Van Beers was nagenoeg zeker afgewezen indien:

– Van Beers tijdig volgens de wettelijke regels haar registratie van de BRP had laten aanpassen;
– of de partij de wetenschap van haar emigratie had omgezet in een controle en/of andere keuze;
– of de gemeente de wetenschap van haar emigratie had omgezet in een controle,
– of andere betrokkenen de wetenschap van haar emigratie eerder hadden omgezet in een bezwaar.