Uit recent onderzoek van de Vereniging Eigen Huis (VEH) blijkt dat gemeenten te weinig doen om betaalbare koopwoningen te realiseren, met name voor starters en senioren. In Oisterwijk is slechts 7% van de huiseigenaren positief, tegenover 41 % in de beste gemeente Olst-Wijhe. Oisterwijkers noemen als oorzaak vooral gebrek aan tempo, besluiteloosheid en focus op het duurdere segment. Gaat dat veranderen na de recente aanbevelingen van de rekenkamer?
Door PIT Onderzoek: Kees van Elderen, Anno de Vreeze en Wouter Verschuur.
Van de 277 gemeenten uit het onderzoek van de VEH, kwam Oisterwijk als slechtste uit de bus. Daaruit kwam een beeld naar voren “van te weinig daadkracht + verkeerde prioriteiten”. Veel opmerkingen gaan over de traagheid en lange procedures: “het duurt eindeloos”.
De Rekenkamer
Het beeld dat uit het onderzoek van de VEH naar voren komt is ook de gemeenteraad niet vreemd. Geen wonder dat de rekenkamer, na een inventarisatie onder de Oisterwijkse raadleden, besloot om onderzoek te doen naar de mogelijke instrumenten op het terrein van wonen. Met het rapport “Sturen met inzicht” wordt beoogd de rol van de gemeenteraad te versterken.
Het rapport
Het rapport beschrijft veel instrumenten zoals visies, beleidsnota’s, strategieën, uitvoeringsprogramma’s, regelingen en prestatieafspraken. Geconstateerd wordt dat de raad die instrumenten actief inzet. Helaas was de effectiviteit hiervan geen onderdeel van het onderzoek. Dus is niet duidelijk of ze echt werken. Ander aandachtspunt in het rapport is het gemeentelijk beleid. Het roept de vraag op of met het geformuleerde beleid, de gestelde doelen met betrekking aantallen en soorten te bouwen (betaalbare) woningen wel realistisch zijn. En opvallend wordt ook gewezen op een ambtelijk probleem. Kennelijk was er in de afgelopen jaren onvoldoende capaciteit en waren er veel wisselingen van projectleiders. Dat zet, zo blijkt uit het rapport, de uitvoering van het beleid ook onder druk. Maar daar gaat de raad formeel niet over: “Het college voert uit en bestuurt”.
Sturen met inzicht
Zowel voor het college van burgemeester en wethouders, als voor de gemeenteraad zelf doet de rekenkamer vier concrete aanbevelingen. In de bestuurlijke reactie van het college worden die onderschreven en omarmd, maar niet voorzien van concrete maatregelen. Vooral wordt geconstateerd dat “het college goed op weg is om ambitieus beleid tot uitvoering te brengen”. Maar afspraken over hoe het nu verder of anders moet, worden niet gemaakt of naar de toekomst verschoven. Veel wordt opgehangen aan het nu verplichte en nog op te stellen omgevingsprogramma volkshuisvesting. Ook de verbetering van de informatievoorziening aan de raad met de woningbouwmonitor is er nog niet. Helaas, zo stelt de Rekenkamer, “geeft het college niet aan op welke termijn deze gelanceerd gaat worden”. Ondertussen moet de raad genoegen nemen met een jaarlijkse raadsinformatiebrief. Echt inzicht lijkt daardoor voorlopig nog niet in zicht en dan blijft “Sturen met inzicht” onbegonnen werk.
Afspraken maken
In de raadsvergadering van 26 juni komt het onderzoeksrapport van de rekenkamer aan de orde. Niet voor niets adviseert deze de gemeenteraad om met het college concrete afspraken te maken. Benieuwd of de nieuwe raad dit oppakt. Veel projecten liggen immers op de plank en vragen nu eindelijk, net als de inwoners van Oisterwijk, om daadkracht: bouwen, bouwen, bouwen.
