Tijdens het Alzheimercafé van 24 februari gaf dr. C. Roks, neuroloog in het St. Elisabeth en TweeStedenziekenhuis in Tilburg informatie over de wijze waarop de diagnose dementie wordt gesteld.
Hoe verloopt een bezoek aan de neuroloog en welke verschillende soorten dementie zijn er en wat zijn de gevolgen daarvan in het dagelijks leven?
Dr. Roks is als neuroloog een deel van zijn tijd bezig met de behandeling van mensen met de ziekte dementie. Er bestaat een landelijk protocol voor het stellen van een diagnose. Via een verwijzing door de huisarts worden mensen met geheugenklachten aangemeld bij de geheugenpoli voor een onderzoekstraject. Dit bestaat uit een gesprek met de verpleegkundige, die een aantal (geheugen)testen uitvoert. Daarna volgt een bezoek aan de neuroloog die een aantal aanvullende testen uitvoert, waaronder een lichamelijk onderzoek. Eventueel kunnen de testen worden uitgebreid met een neurologisch onderzoek, waaronder een hersenscan, bloedafname en eventueel een ruggenprik.
Bij mensen boven de 70 jaar kan ook een geriater worden ingeschakeld. Een geriater kijkt ook naar andere aandoeningen en heeft een bredere kijk dan de neuroloog. Hierna volgt het uitslaggesprek. Bij vaststelling van de ziekte dementie wordt met de betrokkene gesproken over het begeleidingstraject, uiteraard afhankelijk van de wensen van de betrokken persoon. Er vindt daarna geen herhalingsonderzoek meer plaats, tenzij er twijfel bestaat over de diagnose.
Wanneer is er sprake van dementie?
Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen (een syndroom), waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig hersenziektes. De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer. Daarnaast komen vasculaire dementie, frontotemporale dementie (FTD) en Lewy body dementie veel voor. Vasculaire dementie wordt veroorzaakt door schade aan de vaten, mogelijk veroorzaakt door hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, suikerziekte of TIA’s, beroertes. De vorm van dementie bepaalt het ziekteverloop.
Nadat de diagnose dementie is gesteld wordt de huisarts geïnformeerd en kan een begeleidingstraject worden ingezet. Hierbij kunnen de praktijkondersteuner of wijkverpleegkundige en een casemanager worden ingeschakeld. Zij hebben naast de zorg voor de persoon met dementie ook oog en aandacht voor de naasten van de persoon met dementie.
Gevraagd wordt wat de persoon met dementie zelf merkt van de ziekte. Dit verschilt van persoon tot persoon en ook van de diagnose. Evident is dat je er zelf niets aan kunt doen om te voorkomen dat je dementie krijgt. ‘Rode’ vlaggen kunnen zijn als er dagelijkse dingen echt fout gaan, veranderingen in gedrag, problemen met taalvinding, problemen met oriëntatie. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk de diagnose te laten stellen zodat veranderingen beter worden herkend en behandeld.
Naast de negatieve effecten die de ziekte dementie met zich meebrengt, noemt dr. Roks ook mogelijke positieve effecten. Mensen gaan bewust meer bewegen (wat een algemeen positief effect heeft), denken na over een andere inrichting van hun leven en blijven zo lang mogelijk activiteiten ondernemen.
Ten aanzien van nieuwe ontwikkelingen worden steeds verdergaande onderzoeksmethodes genoemd. Denk daarbij aan bloedonderzoek, onderzoek met steeds meer biomarkers. Helaas is er nog geen effectief medicijn tegen dementie. Het medicijn Lecanemab tegen beginnende Alzheimer werkt niet goed genoeg voor patiënten en zal niet worden vergoed uit het basispakket. Mensen met de ziekte van Alzheimer gaan ondanks het gebruik van dit medicijn nog steeds achteruit, terwijl er risico is op ernstige bijwerkingen.
Er is afgesloten met een advies dat voor alle ouder wordende mensen geldt:
Blijf vooruit kijken en actief deelnemen aan het leven!
Voor meer informatie over dementie wordt verwezen naar de website van Alzheimer Nederland www.alzheimer-nederland.nl
De volgende Alzheimer Café bijeenkomst op dinsdag 17 maart zal in het teken staan van Sociale benadering bij dementie. Gastspreker is Mark Smits, psycholoog en antropoloog die zich inzet voor de sociale benadering bij dementie, die mensen met dementie helpt om zich weer mens te voelen in plaats van alleen patiënt.
Het Alzheimer Café is een ontmoetingsplaats voor mensen met dementie, jong en oud, voor familieleden, vrienden, hulp en dienstverleners en andere belangstellenden.
Informatie: Jeanne Verberk (coördinator) Tel: 013-5284571.
E-mail j.verberk@alzheimervrijwilligers.nl
Locatie: Ontmoetingscentrum De Coppele, Prunusstraat 69, 5061 AS Oisterwijk.
Toegang is gratis, inloop v.a. 19.30 uur, afsluiting 22.00 uur.
