In de gemeente Oisterwijk is overduidelijk behoefte aan kleinere 1-2 persoons, en ook sociale woningen. Snel, veel en betaalbaar.
Eind 2022 – de gemeenteraad was toen een jaar actief – werd door de gemeenteraad een miljoen beschikbaar gesteld aan het college (burgemeester en wethouders) en daarmee de ambtelijke organisatie, om te zorgen voor woningbouw versnelling. Ook werd door de raad een doel neergezet: In 10 jaar 1500 nieuwe woningen waarvan 35% sociaal. Daarbij werden de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties gericht op het wegnemen van wachtlijsten in 2027.
Doel nog niet behaald
Met het einde van de huidige raadsperiode in zicht, is er wel gewerkt aan woningbouwprojecten, maar van een echt opvallende versnelling is nog niet veel zichtbaar. In ieder geval niet als we naar de doelstelling kijken. Er staan een aantal grote bouwprojecten ‘op de rol’, maar het zal naar verwachting nog enkele jaren duren voordat die woningen ook werkelijk gerealiseerd zijn. Dat daarmee komende jaren meer woningen beschikbaar komen is duidelijk, maar het aantal nieuwbouwwoningen dat nu na vijf jaar regeren ‘in de pen zit’ is nog lang niet voldoende om de doelstelling te halen. De hierboven vermelde prestatieafspraken met de sociale verhuurders is voor komend jaar geschrapt; ook dat is overduidelijk (nog) niet haalbaar. De huidige lokale regering – onder leiding van de coalitiepartijen PGB, VVD en D66 – heeft haar doelstelling nog niet behaald.
Een tweede miljoen
Afgelopen jaar werd door de gemeenteraad unaniem een tweede miljoen beschikbaar gesteld, voor diezelfde woningbouw versnelling. De grote vraag die daarop boven kwam, was wat er met dat geld is gedaan? Uit navraag bij de gemeente blijkt dat van de totaal 2 miljoen, tot nu toe iets meer dan een half miljoen gebruikt is: ‘De realisatie van de woningbouwversnelling was niet mogelijk met de huidige inrichting van de organisatie. Daarom is een Programmaplan Versnellingsteam “Versneld bouwen in Oisterwijk” opgesteld. Daarin is een set van maatregelen voorgesteld, zoals het regelen van extra capaciteit, een stedenbouwkundig kader en een specifiek werkproces. Om dit te bekostigen is twee keer € 1.000.000 gestort in de bestemmingsreserve versnelling woningbouw. Hiermee is budget beschikbaar gesteld voor de komende jaren. De reserve is tot en met 2025 ingezet voor de voorbereidingsfase van de woningbouwprojecten, de kosten van extra capaciteit voor de behandeling van woningbouwaanvragen en -projecten, de inrichting van het proces woningbouwversnelling (programmamanager en projectondersteuner) en het proces om te komen tot flexwoningen.’
Wat kan er?
Om snel, meer en betaalbare woningen te realiseren hebben gemeenten een aantal mogelijkheden die nog beperkt benut worden. Zo kan men initiatiefnemers van woningbouw pro-actief benaderen, samen kijken naar mogelijkheden, en de procesgang door de organisatie versnellen. Regelmatig werd afgelopen jaren door de gemeenteraad gehamerd op een ‘open armen’ beleid voor initiatiefnemers, maar werden deze regelmatig het spreekwoordelijke bos in gestuurd.
Voor een tijdelijke impuls kan een gemeente tijdelijke woonvoorzieningen realiseren in leegstaande gebouwen of middels noodwoningen. In de gemeente Oisterwijk gebeurt dat wel, maar nog niet in grote aantallen en niet versneld.
In plaats van onderhandelingen en bouwinitiatieven aan de markt over te laten, kan een gemeente ook zelf de regie pakken. Dat kan bijvoorbeeld door middel van (al of niet gedwongen) aankoop van gronden en/of gebouwen, het geschikt maken daarvan voor woningbouw en het aldaar realiseren van grotere aantallen sociale huurwoningen. Dat kan een gemeente geheel zelf aanpakken, of deels laten uitvoeren via een woningcorporatie. Gemeenten kunnen niet alleen het proces versnellen, maar ook de grond voor dergelijke woningen goedkoper beschikbaar stellen, en daarmee woningcorporaties gelegenheid bieden de woningen in de sociale sector te realiseren.
Er is budget, er is een versnelling, maar nog lang niet voldoende om de doelstelling te behalen…
