Op dinsdag 21 april werd het graf van verzetsheld Wim van Baast gerenoveerd. Een ogenschijnlijk klein moment op een stille begraafplaats, maar voor wie het verhaal kent, was het een handeling vol betekenis. Met de plaatsing van een officiële grafsteen van de Nederlandse Oorlogsgravenstichting kreeg niet alleen een graf een nieuw gezicht, maar kreeg ook een verhaal opnieuw een stem.
Het initiatief begon in september 2024. Frank Molenschot, Consul Nederlandse Oorlogsgravenstichting gemeente Oisterwijk vertelt: “We zijn dankbaar dat de familie van Wim van Baast het graf over heeft gedragen aan de Nederlandse Oorlogsgravenstichting. Onze stichting waakt over de herinnering aan ongeveer 180.000 Nederlandse oorlogsslachtoffers. Mannen, vrouwen en kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog of in latere conflicten hun leven verloren. Elk van hen had een naam, een gezin, een dagelijks leven. Elk van hen had een verhaal. Het is de missie van de Oorlogsgravenstichting om die verhalen niet te laten verdwijnen, maar ze zichtbaar en tastbaar te houden, in steen en in herinnering.”
Wim van Baast
Wim van Baast werd geboren op 26 november 1900 in Vught, als zoon van landbouwer Marinus van Baast en Adriana Maria Schuurmans. Zijn jeugd speelde zich af tussen het land, het werk en de wisselingen van boerderijen: van Vught naar Udenhout en uiteindelijk naar Oisterwijk. Als jonge man vertrok Wim tijdelijk naar Vught om als dienstknecht te werken, maar keerde later terug naar de boerderij van zijn ouders.
In 1930 trouwde hij met Antonetta van der Bruggen. Samen bouwden zij een gezin op en begon Wim een eigen boerderij naast die van zijn vader: hoeve De Logt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stelde Wim zijn boerderij open voor onderduikers. Ook geholpen geallieerde piloten vonden er steun.
Op 23 september 1944, tijdens de zevende dag van Operatie Market Garden, kwam de oorlog letterlijk tot aan de rand van zijn leven. Een Amerikaanse Dakota, gekoppeld aan een Waco-zweefvliegtuig, werd boven Noord-Brabant getroffen door Duits luchtafweer. Het zweefvliegtuig werd losgekoppeld en de Dakota maakte een noodlanding op de Kleine Oisterwijkse Heide, langs de Oirschotsebaan.
Wim was één van de boeren die op het toestel af kwamen. Maar de situatie sloeg abrupt om toen een groep Wehrmacht-soldaten verscheen. Er werd geschoten. De Amerikaanse telegrafist sergeant J. Cutts, al gewond, werd opnieuw geraakt en overleed ter plekke. Ook Wim van Baast werd getroffen.
Hij stierf diezelfde dag, onderweg op een houten kar naar Spoordonk, op Oirschots grondgebied. Zijn dood was geen toeval, geen vergissing, maar het gevolg van zijn nabijheid bij anderen in nood. Hij werd begraven op het kerkhof van de St. Jozef parochie in Oisterwijk.
Na de oorlog volgde erkenning. Wim van Baast ontving postuum een dankbetuiging van de Amerikaanse president Harry Truman voor zijn hulp aan geallieerde militairen. Zijn naam werd vereeuwigd in het straatbeeld van Oisterwijk: in de wijk Pannenschuur draagt een straat zijn naam en hij staat op de herdenksteen bij de Mariakapel die gelegen is tussen Oisterwijk en Moergestel.
Hans Gerritsen, een nog levende verzetskameraad van Van Baast was tijdens de renovatie aanwezig en heeft met de medewerkers gesproken. Hans heeft inmiddels een graf gereserveerd naast dat van Van Baast. Hij houdt zich actief bezig met het levend houden van de herinnering voor het nageslacht en is zeer verheugd dat dit traject nu daadwerkelijk vorm krijgt.
De Nederlandse Oorlogsgravenstichting is verantwoordelijk voor het onderhoud van de graven van Nederlandse oorlogsslachtoffers, zoals dat van Wim van Baast. De St. Jozef Parochie nam over het graf van Wim van Baast contact op met de stichting om deze te behouden. Wereldwijd zet de stichting zich in voor het aanleggen en verzorgen van Nederlandse oorlogsgraven en voor het levend houden van de verhalen van zowel militaire als burgerlijke slachtoffers. Ook het renoveren van graven, zoals nu gebeurde, hoort daarbij.
Bekijk ook onderstaande video van Oisterwijk in Beeld, uit de serie ‘Verzetsstrijders van de Straat‘:
