Minder mensen, meer zieken, meer komen en gaan van personeel… Het zorgt voor werkdruk, en inwoners ervaren een mindere dienstverlening. Hoewel er in de gemeentepolitiek en gemeentelijke communicatie eigenlijk nooit gesproken wordt over de personele aangelegenheden, zijn er afgelopen jaren wel enkele duidelijke signalen geweest dat het beter kan. Zo bleek er onvoldoende capaciteit en kennis om rechtszaken te voorkomen en goed af te handelen, en was er een situatie bij de wijkregisseurs en hun afdeling. Goed werkgeverschap was volgens twee klokkenluiders ver te zoeken.
Op 6 februari hebben wij cijfers gevraagd aan het college (burgemeester en wethouders); 27 maart hebben we de cijfers van 2024 ontvangen. Uit de bestudering van die cijfers blijkt, dat Gemeente Oisterwijk op personele aangelegenheden veelal minder presteert dan andere gemeenten.
Mensenwerk
Hoewel alle werkzaamheden in een gemeentelijke organisatie uitgevoerd moeten worden door personeel, gaat het in de gemeenteraad en ook in de jaarstukken nauwelijks over de medewerkers. Er is naar buiten toe nauwelijks aandacht voor, en medewerkers worden door de gemeente over het algemeen bewust uit de openbare aandacht gehouden. Heel af en toe is er openbaar een pluim, gaat er iemand met pensioen of zien inwoners medewerkers als ze met de gemeente een project uitvoeren of voor bijvoorbeeld een paspoort of vergunning op het gemeentekantoor komen. De meeste aandacht gaat bij zowel de ambtelijke organisatie, de gemeenteraad en vervolgens de media uit naar wat het college doet, en wat de raad besluit. Het gaat daarbij – ook in de jaarstukken en begroting – veelal over geld, en over wensen van inwoners.
In het jaaroverzicht van 2024 (die van 2025 volgt nog) stelt het college: ‘Een vitale ambtelijke organisatie met optimale bezetting is cruciaal voor goede dienstverlening en het uitvoeren van politieke ambities. De gemeentelijke organisatie heeft te maken gehad met crises zoals stikstof, vluchtelingen, Oekraïne en energie. Dit vroeg om tijdelijke externe ondersteuning en het binden van talent, wat door de krapte op de arbeidsmarkt een uitdaging was. In 2024 hebben we prioriteit gegeven aan het werven en behouden van personeel. We namen een specialist werving & selectie aan, die nieuwe technieken gebruikte om vacatures te vullen. Dit leidde tot een lichte afname van ingehuurd personeel. We investeerden in ons huidige personeel door een strategisch personeelsbeleid met een meerjarenuitvoeringsplan. Dit omvatte opleidingen, trainingen, en aandacht voor welzijn zoals gezonde leefstijl en omgaan met agressie. We verbeterden het onboardingsprogramma voor nieuwe medewerkers en legden extra focus op verzuimreductie door training en een nieuwe arbodienst.’
Dat dit alles nog niet voldoende is, en het eind 2024 en begin 2025 in ieder geval bij de wijkregisseurs misging, bleek later uit verhalen van enkele klokkenluiders, die aan onze redactie inzage hebben gegeven in de mindere kant van de personele situatie op het gemeentehuis. Langdurige ziekte en ook een groot verloop onder het personeel kwam aan bod; een hoog percentage medewerkers komt en gaat. Dat wordt nu onderschreven door de cijfers. De lagere bezetting en wisseling van personeel heeft tot gevolg dat werkzaamheden blijven liggen. Bijvoorbeeld dat bezwaren onzorgvuldig of rechtszaken onbehandeld blijven, en rechters geen reactie krijgen of de jurist van de gemeente missen in de rechtszaal. En inwoners niet altijd goed of snel antwoord krijgen, of dat inwoners geen antwoord krijgen van een verantwoordelijk ambtenaar, maar hun telefoonnummer wordt doorgegeven aan ingehuurde externe bedrijven, zoals dat bij een deel van de Fixi-meldingen het geval is.
Cijfers over het jaar 2024
Gemeente Oisterwijk kent een lager aantal personeelsleden (6,6 FTE per 1000 inwoners) dan andere gemeenten die vergelijkbaar zijn in omvang (7,6 FTE per 1000 inwoners). In Oisterwijk is de instroom van personeel lager (16,6% t.o.v. 18,3%) en de uitstroom hoger (12,2% t.o.v. 9,4%) dan gemeenten in vergelijkbare omvang. Ook de doorstroom is hoger (6,1% t.o.v. 3,9%). Er waren in 2024 49 vacatures, op 250 medewerkers.
Het ziekteverzuim is in Oisterwijk hoger dan vergelijkbare gemeenten (6,6% t.o.v. 6,3%) waarbij tevens meer in de categorie ‘lang’ en ‘extra lang’. Het ziekteverzuim is ook hoger dan het landelijk gemiddelde (4,9%). Het aantal personeelsleden dat nooit ziek is, ligt lager dan in vergelijkbare gemeenten (41% t.o.v. 48%).
Aan externe inhuur wordt door Gemeente Oisterwijk meer geld uitgegeven dan bij vergelijkbare gemeenten; 22,5 % van de totale loonkosten is uitgegeven aan inhuur. Bij vergelijkbare gemeenten is dat 18,8% en landelijk 17,5%.
Cijfers over 2025 volgen over enkele maanden.
Het is aan de (nieuwe) gemeenteraad en het (nieuwe) college om zo nodig maatregelen te nemen.
