bosch car service

Woningnood in Oisterwijk: Onder de dertig is betaalbaar huren haast onmogelijk


Tot je dertigste kan je huren tegen een maatschappelijk sociaal tarief in Oisterwijk eigenlijk wel vergeten. Die conclusie was er enkele jaren terug; en dat is nog steeds zo. In dit vierde deel van de serie ‘Woningnood in Oisterwijk’ kijken we naar de huurmogelijkheden voor de jeugd.

door Joris van der Pijll

In onze gemeente is woningcorporatie Leystromen de meest belangrijke; de woningen worden toegewezen via Woninginzicht.nl. Hierbij wordt gekeken naar het inkomen in relatie tot de huursom. Naast inkomen kijkt men vervolgens naar het aantal inschrijfjaren. Iemand met meer inschrijfjaren krijgt voorrang op iemand met minder. In de praktijk blijkt, dat de huizen die worden toegewezen over het algemeen gaan naar personen met 11, maar meestal veel meer inschrijfjaren. Woningzoekenden met minder inschrijfjaren maken nauwelijks kans.

Twintigers

Inschrijven kan vanaf de leeftijd van 18 jaar. Uitgaande dat jongeren dat ook doen, of gedaan hebben, is het reëel te verwachten dat ze vanaf ongeveer hun dertigste kans maken op een sociale huurwoning. Particuliere verhuur is er in Oisterwijk wel, maar nauwelijks in kleine woonruimte en al helemaal niet betaalbaar. Het gevolg is dat jongeren ofwel in hun studentenwoning blijven, langer thuis wonen, illegaal op de camping verblijven, of naar bijvoorbeeld Tilburg vertrekken.

Voor een woning met maximaal 763 euro huur (Huursubsidie drempel) heb je veelal een inschrijftijd van 11 jaar of meer nodig.

Veel jongeren vertrekken vanwege studie, werk of omdat ze vanwege gebrek aan betaalbare woonruimte niet anders kunnen naar andere gemeenten. Ze keren pas dan terug nadat ze verder zijn in hun leven, op latere leeftijd, als ze een gezin hebben. Een deel zal dat doen omdat ze pas dan behoefte hebben; een deel kan niet anders omdat ze vanwege de eigen financiële positie en een gebrek aan beschikbare goedkopere woningen niet anders kunnen.

Zorgkosten

Leystromen heeft een proef gedaan met kleine woningen voor 1-2 personen. De maximale huur van twee jaar blijkt in de praktijk niet werkbaar. (Foto: Joris van der Pijll)

En dan zijn er ook nog jongeren die vanwege hun eigen gezondheid niet uit Oisterwijk kunnen vertrekken, of omdat ze als mantelzorger nodig zijn voor familie. Daarbij komt dat verjonging van de inwonerssamenstelling nodig is. Dit onder andere om verdere vergrijzing te beperken, de mix van de bevolkingssamenstelling te verbeteren én kosten voor zorg te minderen.

Frustratie

In deze situatie van woningnood, met specifieke problemen voor de jeugd, ontstaat overduidelijk ook een frustratie. Dat horen we van jongeren en hun ouders, maar we lezen het ook terug in de Discussienotitie Woonzorgvisie: ‘Hoewel woningcorporaties voor een groot deel gebonden zijn aan landelijke wetgeving als het gaat om woningtoewijzing is het voor woningzoekenden moeilijk te begrijpen waarom sommige huishoudens veel sneller in aanmerking komen voor een huurwoning dan zij zelf.’ Dit is bijvoorbeeld het geval bij mensen die vanwege een beperking via de WMO voorrang krijgen, en ook bij het toegenomen aantal statushouders die vanwege landelijke regelgeving naar een woning moeten (hierover volgende week meer). Deze twee samen maken in Oisterwijk op dit moment maximaal 15% uit van het aantal toegewezen woningen.

Bouwen, bouwen, bouwen (Foto: Joris van der Pijll)

Vrije vestiging

‘Een zelfde gevoel van onbegrip doet zich voor bij mensen die al lang wachten op een betaalbare woning en zien hoe woningen worden toegewezen of verkocht aan mensen die niet uit de gemeente Oisterwijk afkomstig zijn,’ zo stelt men een andere oorzaak van frustratie. Dit komt voort uit het recht op vrije vestiging, wat tevens zorgt voor een verbod om inwoners uit andere plaatsen uit te sluiten. We moeten beseffen, zou er een dergelijk verbod gelden, ook ‘onze’ jeugd die eerder vertrokken is hun kans afneemt terug te keren. Bij de landelijke overheid zijn er plannen om gemeenten voor 30% toestemming te geven om specifiek te bouwen voor de lokale inwoners. Tegelijk mag men de vraag stellen of bij dat recht op vrije vestiging ook een ‘verplichting’ passend is, om mensen naar andere plaatsen te laten verhuizen, als er in jouw plaats geen woonruimte is?

Bouwen

In de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties wordt de hierboven beschreven beperking voor de jeugd erkend. De gemeente vraagt aan de verhuurders om de slaagkansen op de sociale huurmarkt te vergroten voor starters (diegene die voor het eerst een zelfstandige woning zoekt). Dit kan door bouw van specifieke woningen voor specifieke doelgroepen. Met name de jeugd is daarbij een door nagenoeg iedereen genoemde doelgroep, waarvoor kleinere en goedkope woonruimte voorzien zou moeten worden. Iets wat niet gezien wordt als leeftijdsdiscriminatie, maar juist zorgt voor gelijke kansen.

In Oisterwijk zijn geen woningen voor de jeugd tot 23 met maximaal 442 euro aan huur (Huursubsidie drempel)

Een andere oplossing is om voor de veelal alleenstaande jongere tijdelijke woningen te realiseren, bij voorkeur met behoud van inschrijfjaren en zonder de maximale huurperiode van twee jaar. Dat laatste, zo is gebleken bij het project Wingerd, blijkt in de praktijk een onmogelijke opgave. Men mag er vanuit gaan dat de jongeren na verloop van tijd – als hun situatie verandert – zelf willen verhuizen en dat ook doen zodra ze kunnen (meer inkomen of meer inschrijfjaren). Mits er tegen die tijd voldoende aanbod is, kunnen ze doorstromen (daarover later meer) naar bijvoorbeeld een betaalbare gezinswoning in huur of betaalbare koopwoning.

Met de bouw van relatief grote aantallen specifieke woningen voor bepaalde leeftijdsgroepen kan de gemeente gelijke kansen creëren.

Klik en lees meer artikelen over woningnood en de totstandkoming van deze artikelreeks.