glasvezel

Oisterwijks oorlogsverhaal van Sjef Paymans krijgt een vervolg


In januari 2021 lanceerde Regionaal Archief Tilburg de podcast Sjef, over de Oisterwijker Sjef Paijmans tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Er is een vervolg op deze serie met bijdragen van Martin de Brouwer, Hans Paijmans, Jeroen van den Eijnden, Erik Mul en Ad van den Oord.

Sjef Paijmans in strafbarak 40a in interneringskamp Vught (Bron: Nationaal Archief)

Uitgangspunt van de podcast zijn de dagboeken van Paijmans, die direct na de oorlog gearresteerd werd vanwege vermeende sympathieën met de bezetter. In de oorspronkelijke serie van vier afleveringen zocht onderzoeker Daan Doesborgh naar de reden van Sjefs arrestatie. Uit onlangs gevonden materiaal in het Nationaal Archief, is nieuwe informatie vrijgekomen, wat resulteerde in de extra vijfde podcast. Wordt in deze aflevering eindelijk duidelijk waarom Paaijmans gearresteerd werd?

Sjef Paijmans was lid van het, op het Italiaanse fascisme georiënteerde, Nationaal Front. Deze organisatie werd in de oorlog door de Duitsers verboden. Tijdens en na zijn arrestatie is Paijmans nooit formeel aangeklaagd of veroordeeld. Hij heeft altijd ontkend dat hij gecollaboreerd heeft. Een interessant aspect van het verhaal is hoe de begrippen ‘goed’ en ‘fout’ zich in de chaotische periode direct na de oorlog tot elkaar verhielden. Wat Sjef misdaan zou hebben, is nooit duidelijk geworden.

In de vijfde aflevering, met de titel ‘Ik ben nog steeds deze mening toegedaan’, gaat Daan Doesborgh naar het Nationaal Archief in Den Haag om het dossier van Sjef uit het CABR (Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging) in te zien. In het CABR worden de dossiers van 30.000 Nederlanders bewaard die vanwege de oorlog in aanraking kwamen met justitie. Een van hen was Sjef Paijmans.
Daan neemt, samen met een medewerker van het Nationaal Archief, Sjefs dossier door. Het bevat administratieve stukken over Sjefs arrestatie en vrijlating, een foto en twee verklaringen van Sjef. De informatie uit het dossier zet bepaalde gebeurtenissen uit de memoires in een ander daglicht, maar er blijven ook veel vragen over. In deze aflevering belt Daan ook met Hans Paijmans, de zoon van Sjef, over het dossier en hoe hij de verschijning van de podcast heeft ervaren.

De dagboeken van Sjef Paijmans zijn in het geheel te lezen op de website van Regionaal Archief Tilburg. Onlangs zijn ze gedigitaliseerd en vormen een interessante bron van informatie, zeker voor Oisterwijkers met interesse voor de geschiedenis van hun gemeente.

Luister op SpotifyStitcherGoogle Podcasts  of Soundcloud.