ondernemers

Moeder en dochter slapen door woningnood in Oisterwijk al jaren in hetzelfde bed


Steeds vaker komen we schrijnende situaties tegen in Oisterwijk, veroorzaakt door de aanhoudende woningnood. Het wordt veroorzaakt door een stevig tekort aan woningen, uitstel van sociale woningbouwprojecten door de gemeenteraad, en het uitblijven van realisatie van tijdelijke woonunits. Vandaag een analyse op een brief van een moeder en dochter (11) die vele jaren samen op één kamer slapen.

Brief aan de burgemeester

‘Geachte burgemeester, ik ben 11 jaar oud, ik woon in Oisterwijk met mijn moeder en mijn hondje. We zijn al 11 jaar op zoek naar een huurhuis in Oisterwijk.’ Zo begint de brief aan burgemeester Hans Janssen, die wij hieronder verder ‘ontleden’ en aanvullen met reacties van Leystromen, gemeente en informatie van moeder en dochter. Vanwege privacy hebben we de namen van moeder en dochter weggelaten.

Eén bed

Moeder en dochter wonen 11 jaar in een klein koopappartementje, met een woonkamer en één slaapkamer. 12 Jaar staan ze ingeschreven voor een huurhuis. Voor een alleenstaande moeder is een netwerk van belang, dus wonen in haar geboortedorp is duidelijk gewenst. Dochter gaat naar Durendael, en met 11 jaar, dat zal eenieder beamen, is een eigen kamer geen overbodige luxe. Ze slaapt nu samen met haar moeder in één bed.

Kopen?

Als de gemeenteraad dat wil, kan het snel gaan, bouwen, bouwen, bouwen…  (Bron: Gemeente Oisterwijk).

Een grotere woning kopen? Die vraag is eenvoudig te beantwoorden: Niet te betalen. De woningmarkt is overspannen, prijzen rijzen de pan uit, en daarnaast is er nauwelijks tot geen aanbod. Nieuwbouw is er niet, of alleen in de duurdere prijsklasse. Voorkeur gaat dan ook uit naar huur.

Huren?

Moeder volgt het aanbod op de website van Woning in Zicht, maar geeft aan dat de woningen aan hun neus voorbij gaan. 12 jaar ingeschreven staan blijkt onvoldoende. Diverse redenen worden in de brief benoemd, daarover hieronder meer. Burgemeester Hans Janssen heeft naar aanleiding van de brief contact opgenomen met Leystromen, en die gaan samen kijken welke mogelijkheden er eventueel nog zijn.

Import?

Na lang zoeken is de frustratie hoog, als er weer een voor hen geschikte woning aan hun neus voorbij gaat. ‘Deze werd aangeboden op Woning in Zicht, maar helaas komen Oisterwijkers niet meer aan bod in hun eigen woonplaats. Er kwam een Tilburger in die al 10 jaar ruzie had met de buurt.’ Het voorbeeld uit de brief, schetst een situatie die we vaker horen. Inwoners uit andere plaatsen, die bij dezelfde woningbouwvereniging staan ingeschreven, met langere inschrijftijd of meer urgentie, betrekken een woning in Oisterwijk. Bij voldoende aanbod niet erg, maar voor wie al lang zoekt duidelijk een frustratie.

Passend?

Een woordvoerder van Leystromen laat weten, dat woningen passend worden toegewezen. ‘Dat betekent dat de woning moet passen bij het inkomen van de huurder. Als het inkomen van de kandidaat-huurder past bij de woning, wijzen wij de woning toe op basis van de inschrijfduur bij Woning in Zicht.’ Er is geen voorrang voor inwoners uit de eigen woonplaats, en ook niet op basis van gezinssamenstelling. Zo kan het dus ook voorkomen, eveneens een voorbeeld uit de brief, dat een alleenstaande man een gezinswoning krijgt toegewezen. ‘Hier kan de gemeente niets aan doen. In Nederland kennen we ‘vrijheid van vestiging’. Dat betekent dat mensen zelf mogen kiezen waar zij willen wonen,’ zo laat een woordvoerder van de burgemeester weten.

Woningruil?

Moeder laat weten graag te willen ruilen, en bij huurhuizen is die mogelijkheid er, uiteraard zover er anderen zijn die ook willen ruilen. Met een huurhuis komt dat sporadisch voor; met een koopwoning is dat haast onmogelijk. Nog los van de formele weg om dat te realiseren en ook hier de ‘inschrijf hobbels’, moet je maar net iemand vinden die van een huurhuis naar een koopappartement wil.

Vluchtelingen?

Vooropgesteld dat de vluchtelingen met verblijfsvergunning (statushouder) niets aan deze situatie kunnen doen, vormt ook dit onderwerp een frustratie voor de woningzoekenden. Nadat asielzoekers na zorgvuldig onderzoek van de overheid toestemming krijgen in Nederland te blijven, hebben ze binnen 10 weken recht op een woning. Met urgentie, omdat anders de AZC’s overvol raken. De overheid legt dan ook een plicht op om deze mensen te huisvesten. En juist vanwege die urgentie, kan het zijn dat een alleenstaande statushouder een eengezinswoning krijgt toegewezen. In Oisterwijk moeten per jaar 45 woningen beschikbaar worden gesteld aan statushouders, maar volgens de gemeente is ook dat erg lastig vanwege de krapte op de woningmarkt.

Urgentie?

De grote vraag die rest, is of moeder en dochter vanwege hun situatie recht hebben op een urgentie regeling. Die regeling is er voor mensen in nood, en zorgt voor extra inschrijfjaren, ter beoordeling aan een onafhankelijke commissie. Voor deze specifieke situatie is nog niet bekend hoe de commissie daarover denkt. Wel blijkt uit andere situaties in het verleden dat mensen met een eigen woning, soms ook vanwege daarin enige overwaarde, geen urgentie krijgen. De woning verkopen kan niet zo lang er geen andere woning is; een andere woning krijgen ze niet omdat ze een woning hebben.

Oplossing?

De oplossing voor dit alles? Behalve enorm veel bouwen in het betaalbare huursegment, spelen ook toewijzingsvoorwaarden een rol, en is bouwen in gemeentelijk beheer mogelijk. Ook kan er voor de korte termijn gekozen worden voor het plaatsen van een stevig aantal tijdelijke woonunits voor bijvoorbeeld statushouders, gescheiden alleenstaanden, startende jeugd en niet te vergeten de arbeidsmigranten. Het geeft binnen een paar maanden wat lucht in het woningaanbod, wat als de raad wil, binnen enkele jaren aangevuld kan worden met nieuwe woonwijken op vrije locaties…