brabantspronkjuweel

Gebrekkige communicatie en overvol AZC Oisterwijk steeds groter probleem


Toen een klokkenluider nodig was om via onze redactie de inwoners te informeren over een voorgenomen verandering op het AZC in Oisterwijk, bleek opnieuw hoe slecht de diverse organisaties communiceren over de vluchtelingenopvang in ons dorp. In 2019 bleek dat bijvoorbeeld ook uit onjuiste cijfers en een burgemeester die een interview weigerde.

Er werd in 2020 beterschap beloofd, maar het is eigenlijk alleen maar slechter geworden. Ook worden afspraken uit het communicatieplan niet nagekomen, zo blijkt uit onderzoek door onze redactie en het door ons hieronder opgestelde overzicht.

Afspraken

Het AZC in Oisterwijk (Bron; Google Maps)

Op aandringen van de Gemeenteraad, heeft burgemeester Hans Janssen in 2020 het COA formeel aangesproken verbetering aan te brengen in de communicatie. Vooraf, transparant zijn, inwoners goed informeren… het zou kunnen bijdragen aan meer draagvlak. Draagvlak dat stevig onder druk is komen te staan na meerdere jaren met langere periodes van overlast, veelal veroorzaakt door kleine groepjes jonge alleenstaande asielzoekers zonder uitzicht op een verblijfsvergunning.

De laatste weken valt opnieuw op hoe slecht het gesteld is met de communicatie van de gezamenlijke organisaties. Informatie wordt achter gehouden, in sommige gevallen alleen passief ‘openbaar’ gemaakt, vragen worden niet inhoudelijk beantwoord ondanks dat die informatie wel beschikbaar is, of er is weken lang helemaal geen reactie.

Geheim
Duidelijk is hierbij dat deze betrokken organisaties de uitgangspunten in het overeengekomen communicatieplan niet nakomen. Zo blijkt er geen afstemming, in ieder geval geen ‘uniforme boodschap’ en van het ‘bij nieuwsfeiten direct informeren van omwonenden via website of pers’ is in de praktijk meer niet dan wel sprake. Een nieuw communicatieplan, afspraken die zo blijkt uit navraag nog gemaakt moeten worden, daarvan laat COA op voorhand al weten, die houden ze geheim, daarmee oncontroleerbaar.

Ook blijkt uit onderstaande overzicht dat niet alleen de communicatie, maar ook het voorkomen van overlast door overplaatsing een probleem vormt. Dat is ontstaan door de overvolle AZC’s en de beperkte mogelijkheden voor huisvesting van vergunninghouders. Hierdoor ontstaat een soort vicieuze cirkel, met een opeenstapeling van problemen tot gevolg. Zowel voor omwonenden, maar zeker ook voor de goedwillende hulpbehoevend vluchtelingen.

Vragen, situaties en reacties op een rij

Een statusoverzicht van 15 maart 2021

Communicatie algemeen
Er zijn grofweg vier organisaties die communiceren over AZC Oisterwijk;
Dat zijn Gemeente (woordvoerder burgemeester), Politie, COA en Ministerie (Ketenmarinier);
Het komt regelmatig voor dat deze naar elkaar verwijzen en/of niet inhoudelijk reageren;
Met name COA reageert afgelopen jaar niet, nauwelijks of erg laat (na weken);
Actieve communicatie (Gemeenteberichten/ persberichten) is er soms wel, maar meestal niet;

Communicatieplan
De overeengekomen datum voor het opstellen van een communicatieplan COA-Gemeente is in 2020 niet gehaald;
Het plan volgde later alsnog. Het blijkt achteraf niet ‘af’ en er staan enkele fouten in;
Diverse afspraken uit dat plan worden niet uitgevoerd;
In maart 2021 laat het COA weten dat het plan wordt geactualiseerd, verwacht begin april 2021;
COA laat weten dat dit aangepaste plan niet openbaar gemaakt zal worden, het blijft voor publiek geheim;

Informatieplicht bij incidenten
Volgens afspraken over communicatie:
– Moet Politie de pers en inwoners informeren bij Politie-ingrijpen;
– Moet COA bij nieuwsfeiten omwonenden direct informeren via de website of pers;
Beide gebeurt in de praktijk naar schatting in 95% van de gevallen niet;

Omwonendenoverleg
Begin 2020 is door COA een omwonendenoverleg georganiseerd. Er is meerdere keren om een verslag gevraagd, (nog)niet ontvangen;
Diverse inwoners willen in 2019 en 2020 bij het eerstkomende overleg aansluiten, er blijkt uit navraag een ballotagesysteem te bestaan;
Eind 2020 is er opnieuw een omwonendenoverleg, waar betreffende inwoners niet voor zijn uitgenodigd; desgevraagd geen uitleg waarom niet;
Wanneer het eerstvolgende overleg is, is niet bekend;
Raadsleden, media en andere inwoners (dan zover bekend de vier die nu welkom zijn), zijn tot op heden niet uitgenodigd;
COA laat in maart 2021 weten, dat COA zelf beslist wie ze uitnodigen, en alleen directe buren welkom zijn bij dit overleg;

Evaluatie
In tegenstelling tot wat het contract aangeeft (later zou burgemeester aangeven dat dit een typefout betreft), is er in 2020 geen evaluatie;
Evaluatie volgt medio 2021;
VVD opteert om dit eerder te doen, aanleiding zijn aanhoudende overlast en te laag percentage kansrijke vluchtelingen;

Contract
In april 2020 blijkt er na misverstanden bij raad en diverse media, een cruciale fout in het gepubliceerde contract te staan;
De gemeenteraad blijkt verkeerd geïnformeerd, maar er volgt geen aanpassing;
Woordvoerder burgemeester vraagt begin maart 2021 aanpassing van een artikel, vanwege een andere fout in het gepubliceerde contract;
Er blijken twee contracten te bestaan, maar woordvoerder stuurt ondanks verzoek geen kopie;
Burgemeester geeft begin maart 2021 uitleg aan de raad en daarna volgt op verzoek alsnog een kopie;
Was dit meteen gedaan, had dit veel misverstanden en onrust kunnen voorkomen;

Ketenmarinier
Deze weigert  medio 2020 de media toegang tot deze inwonersbijeenkomst;
Hij belooft direct na afloop betere communicatie van de betrokken organisaties met de lokale media en inwoners;
Tweemaal herhaalde hij deze toezegging, ook begin 2021;

Overleg raadsleden
Woensdag 10 maart 2021 is er een besloten overleg geweest met een aantal raadsleden van alle partijen;
Desgevraagd geeft Inge van Beers(AB) aan dat het een prettig gesprek was en er vragen zijn samengesteld richting burgemeester;
Een van de onderwerpen zal gaan over communicatie, zo laat Van Beers weten;
Inhoudelijk volgt verder geen informatie, niet wat er besproken is, en geen inzage in de vragen;
Geen enkele andere partij heeft gereageerd op onze vragen;

Incidentregistratie
Burgemeester had geen concrete cijfers toen hij in 2018 in een persbericht en aan het ministerie zijn zorgen over toegenomen overlast heeft uitgesproken;
De cijfers van Politie betreffende incidenten buiten de AZC locatie zijn onvolledig, dit vanwege niet specifiek registreren AZC bewoners;
Na het bekend worden van deze onvolledigheid (door onze redactie, medio 2019), is daar geen verbetering in aangebracht;
Politie gaf in 2019 wel specifieke infrmatie, maar over 2020 weigert deze informatie te geven over datum/locatie van incidenten, waardoor cijfers oncontroleerbaar zijn;
COA registreert op de AZC locatie, en laat weten dat de cijfers over 2020 volgen in mei 2021;

Berichtgeving Politie
Politie vermeld in hun persberichten:
– Soms ‘woonachtig aan de Kievitsblekweg in Oisterwijk’;
– Soms vermelden ze ‘AZC bewoners’;
– In andere gevallen vermelden ze bijvoorbeeld ‘verdachten woonachtig in Oisterwijk’
Op verzoek van onze redactie krijgen we van de woordvoering:
– Soms duidelijk informatie dat verdachten AZC bewoners zijn;
– Soms bijvoorbeeld ‘geregistreerd in Ter Apel’;
– Soms weigert Politie dergelijke informatie te geven, zoals ze dat zelf zeggen, ter voorkoming van stigmatisering;
Het feitelijk toetsen van wat inwoners of redactieleden zien of vermoeden, wordt hiermee onmogelijk gemaakt;

Veel Politie
Bij incidenten gaan 4 wagens/ 8 agenten naar AZC, omdat bij benodigde assistentie de aanrijtijden vanuit Tilburg-Noord te lang zijn;
Volgens Gemeente (reactie in 2020) kan de (extra) Politie vanwege de nieuw te plaatsen C2000 antennemast andere taken uitvoeren;
Volgens Politie (reactie in 2020) is dat niet het geval; gebeurt dat in de praktijk niet;
Gemeente blijft bij dit standpunt (in 2021); Politie geeft (in 2021) geen inhoudelijke reactie meer, en verwijst naar Gemeente;
Wat de zendmast werkelijk voor effect heeft in de praktijk, blijft hiermee onbekend/ moet later in de praktijk blijken;

Recht nieuwsgaring

Noodgedwongen door de bosjes (Foto: Toby de Kort).

Gebruikelijk is dat openbare weg toegankelijk is voor media;
Particuliere woningen zijn dat in beginsel niet;
COA ontzegt de media bij incidenten de toegang tot haar terrein, ook de wegen en paden;
Voor het wettelijk geregelde recht op vrije nieuwsgaring is gevraagd om toegang tot de openbare delen van het terrein;
Hiervoor geeft COA geen toestemming; ook niet met perskaart; ook niet na toezegging van bescherming van privacy van bewoners;

Nieuwsbrieven
Nieuwsbrieven van AZC Oisterwijk, werden eerst niet of erg laat, maar tegenwoordig wel op de website van COA gepubliceerd;
Op verzoek (3x) en ondanks toezegging dit te doen, worden ze vooralsnog niet toegezonden per mail;
COA belooft dat dit in de toekomst wel gebeurt (Update: is 15 maart ’s middags ontvangen);

Tussentijdse afspraken
De burgemeester heeft periodiek overleg met Politie en COA en deze passen waar nodig werkafspraken aan;
Ondanks verzoek zijn deze (aanpassingen) niet toegezonden;
Het collegeverslag van 11 juni 2020 over het AZC (zover wij het bestaan weten) is ondanks verzoek niet openbaar gemaakt;

Klachtenmeldpunt
Sinds medio 2020 is er een klachtenmeldpunt, via mail en telefoon;
Desgevraagd is geen overzicht ontvangen van de daar gemelde klachten en de afdoening daarvan;

Overplaatsen
In 2018 en 2019 bleek terugkerende overlast regelmatig van dezelfde personen te komen;
Hierop afgesproken overlastgevers over te plaatsen naar een andere locatie;
Bij enkele recente incidenten was het vermoeden dat het om dezelfde personen zou gaan;
Vragen hierop gericht, werden op dat moment niet beantwoord;
Per toeval trof onze redactie de uitleg hierover wel aan in Gemeentelijke documenten;
Uitleg volgde later door de burgemeester, er bleek tegen alle afspraken in sprake van ‘rondpompen’;
Ook was overplaatsen niet (of onvoldoende) mogelijk vanwege overvolle AZC’s;
Er volgde een formele waarschuwing van de burgemeester richting het COA;

Overvolle AZC’s
AZC’s raken overvol, omdat vergunninghouders niet aan een woning kunnen komen;
Een probleem voor zowel de huisvesting, als ook voor het overplaatsen van overlastgevers;
Een vooralsnog uitzichtloze situatie;
Vragen hierover aan zowel COA als Gemeente, bleven onbeantwoord;

25 maart is er om 20.00 uur een informatief gesprek met de gemeenteraad, het college en het COA. Mocht de raad willen ingrijpen, is daarvoor op 18 maart en 22 april gelegenheid.

Klik en lees hier alle berichten over het AZC in Oisterwijk