banner

Halve eeuw oude bioscoopreclame gevonden op Oisterwijkse zolder (Deel 1)


Op de zolder van Oisterwijker Piet van Amelsvoort zijn originele glasdia’s gevonden die halfweg de vorige eeuw gebruikt werden in lokale bioscopen. Oisterwijk in Beeld vrijwilliger Rob Rokven fotografeerde de dia’s en collega Martin van der Waals schreef er teksten bij die komende weken in serie aan u worden gepresenteerd.

Glasdia’s

Een stapel glasdia’s werd gevonden op zolder…

Reclame is een fenomeen dat anno 2020 overal is doorgedrongen. Radio, televisie, gedrukte media, sociale media… overal is reclame. Ook in bioscopen worden tegenwoordig nog commercials getoond, voorafgaand aan de filmvoorstellingen. In ons digitale tijdperk is het maken van deze reclames computerwerk geworden.

Er is een tijd geweest dat bioscoopreclame op een soort glazen ‘toverlantaarnplaten’ via een projector in de bioscoop op het witte doek werden gebracht. Er bestonden in Nederland bedrijven die zich toelegden op het maken van deze glasdia’s. Ze bestaan uit twee plaatjes glas. Op een ervan is een afbeelding gemaakt waar het tweede plaatje overheen werd gelegd. Het geheel is rondom afgesloten met over de randen geplakt papier.

Een van de bedrijven die dergelijke dia’s professioneel vervaardigde.

Bioscopen

Twee bekende bedrijven op dit gebied waren de firma ‘Harpo’ uit Den Haag en ‘Cloeck en Moedigh’ uit Amsterdam. De platen werden vanaf de jaren ’40 tot in de jaren ’70 van de 20e eeuw in opdracht vervaardigd. Doel was reclame te maken voor o.a. de plaatselijke middenstand of voor bepaalde merken of goede doelen. Oisterwijk kende in de periode dat de glasplaten werden gebruikt twee bioscopen: de Kunstkring bioscoop aan de Stationsstraat en het City Theater in het Wapen van Oisterwijk aan de Lind. In beide zalen werden dit soort platen tijdens de bioscoopvoorstellingen vertoond.

Zoldervondst

Onlangs kwam er een collectie ‘Oisterwijkse’ bioscoopreclame-platen boven water op de zolder van Piet van Amelsvoort. Er kan nog onderscheid gemaakt worden in de collectie. Enerzijds zijn er de platen die gemaakt zijn door de bovengenoemde professionele bedrijven. Daarnaast komen in de Oisterwijkse verzameling ook een aantal items voor die qua uitvoering duidelijk verschillen. Deze platen lijken door niet-professionele mensen te zijn gemaakt, waarschijnlijk om kosten te besparen (zie onder). Of het een Oisterwijker geweest is (of misschien wel meerdere) die deze meer amateuristisch gemaakte platen op zijn naam heeft, is onbekend.

De meer professionele platen vallen nog te onderscheiden in twee categorieën, namelijk platen met een landelijke, algemene ‘boodschap’ (bijvoorbeeld om goede doelen of bepaalde producten onder de aandacht te brengen) en platen die specifiek op Oisterwijk gericht zijn (bijvoorbeeld de Oisterwijkse middenstanders). De laatstgenoemde categorie is voor Oisterwijk het meest interessant. En daarom kijkt Oisterwijk in Beeld de komende periode wekelijks terug naar de reclame in de Oisterwijkse bioscopen van toen…

Lees de serie tot nu toe gepubliceerd (Klik hier)