banner

Resultaat van de raad: Verdeeldheid staat Oisterwijks geurbeleid in de weg


Dat er in 2018 verdeeldheid bestond onder de raadsleden over het veehouderijbeleid, was toen al duidelijk. Wel waren de raadsleden eensgezind dat er een geurbeleid opgesteld moest worden zodat boeren en andere inwoners weten waar ze aan toe zijn. Toch is ook daarover verdeeldheid ontstaan en laat het geurbeleid nog op zich wachten. In onze serie ‘Resultaat van de raad’ de vraag: Waarom zijn een aantal raadsleden van hun voornemen afgeweken?

Door: Inge Dekker /  Pit Onderzoek

Met veehouderijbeleid kan de gemeenteraad een krimp in het aantal vergunningen voor vee afdwingen of juist regels wegnemen zodat boeren ongestoord kunnen groeien. Onder de partijen bestond daar voorafgaande aan de verkiezingen verdeeldheid over.

Geurnormen
Wat betreft geurnormen, is de gemeente bevoegd om strengere of juist soepelere regelgeving in te voeren op verschillende locaties in de gemeente. In een gebiedsvisie kan besloten worden om op een bepaalde plek, een soepele geurnorm te handhaven om de boer ruimte te geven voor groei of te ‘beschermen’ tegen woningbouw. Andersom zou er juist ook een strengere geurnorm ingesteld kunnen worden, zodat een boer gedwongen wordt aanpassingen door te voeren om stankoverlast te verminderen of niet mag groeien. Aan stank zouden gezondheidsrisico’s zitten, zo werd door onze redactie afgelopen januari gemeld. Het RIVM stelt het anders: “De gezondheidseffecten van geur die mogelijk op kunnen treden zijn: hinder, verstoring van gedrag en activiteiten en stress gerelateerde gezondheidseffecten.”

Verkiezingsbeloftes
Wat de partijen in 2018 aan de kiezers beloofd hebben, lezen we terug in de stemwijzer en de partijprogramma’s van maart 2018. Op de stelling uit de stemwijzer ‘Intensieve veehouderij in de gemeente terugdringen’ reageerden vooral PGB en PrO met ‘eens’. VVD was het duidelijk ‘oneens’ (Zie afbeelding). Een analyse van de verkiezingsprogramma’s van 2018 laat zien dat alle partijen, uitgezonderd de VVD, de noodzaak tot het vaststellen van geurbeleid hebben vermeld. Dat werd vervolgens vastgelegd in het Raadsprogramma 2018-2021.

Resultaat
Uit een analyse van het stemgedrag – het resultaat van de raadsbijeenkomsten in de afgelopen raadsperiode (zie kader onder) –  blijkt dat AB en CDA niet ingestemd hebben met een voorgesteld geurbeleid en ook geen alternatief hebben aangeboden. Bij partij PrO ontstond verdeeldheid toen raadslid Stefanie Vulders daarin een andere weg koos. PGB bleef bij hun wens tot aangescherpt geurbeleid; evenzo bleef VVD tegen een aanscherping. Dat terwijl zowel boeren als inwoners snakken naar duidelijkheid.

Partijen aan het woord

Stelling uit de stemwijzer van 2018, met daarbij de mate van instemming van de partijen (0% is oneens, 100% is eens)

Er zijn verschillende redenen waarom politieke partijen hun positie tegenover geurbeleid hebben gewijzigd. Zij geven hierover zelf een toelichting:

CDA: Wij hebben tegen de geurverordening gestemd, omdat wij dit pas na de verkiezingen samen met Haaren willen regelen. Anders regelen we nu eerst iets voor Oisterwijk en deze regeling moet later voor Haaren weer aangepast worden, ook omdat in Haaren veel meer agrariërs heeft dan Oisterwijk.

VVD: Wij willen niet meer, maar juist minder regels. De VVD vindt een geurverordening daarnaast totaal overbodig, omdat deze niet aantoonbaar bijdraagt aan een betere leefomgeving. Een verordening voor de politieke bühne en daar doen wij niet aan mee. We gaan geen mensen voor de gek houden. De VVD vindt overigens dat welwillende boeren, die keurig de regels naleven en bereid zijn tot innovatie, voldoende ruimte moeten krijgen. Die innovatie draagt namelijk wel bij aan verbetering van leefomgeving.

Eerder waren er protestacties door inwoners tegen de groei van varkensstallen  in Oisterwijk.

AB: Wij hebben in mei 2020 niet meegestemd met de voorstellen van PGB en PrO, omdat de voorstellen slechts inhielden dat er extra regels kwamen, maar geen verbetering van de leefomgeving realiseerde. Algemeen Belang is tegen extra regeldruk als die geen opbrengst kent.

Fractie Vulders: Ik heb een substantiële verandering in wereldbeeld doorgemaakt. De vergadering in januari was het keerpunt. Ik ben opgegroeid met het idee dat centrale planning (overheid) onmisbaar is en dat het oké is dat er heel veel van bovenaf bepaald wordt. Totdat ik op onderzoek uitging en ontdekte dat dit een onjuist frame is om de wereld te zien. Inmiddels ben ik van mening dat vrijheid een universeel goed is van de mens en dat we juist zoveel mogelijk regelruimte moeten creëren om veranderingen en initiatieven vanuit de samenleving te laten ontstaan. Daar zit de wezenlijke kracht tot verandering.

PrO: De reden dat er geen strengere geurnorm is aangenomen is dat er andere partijen waren die van mening zijn dat dat niet nodig is. Omdat Stefanie Vulders andere idealen kreeg en uit PRO stapte is zij ook tegen een strengere geurnorm geworden. Echter, heeft PRO wel altijd aangedrongen op een strengere geurnorm en verduurzaming in de landbouwsector. Onlangs zijn we met andere partijen om tafel gegaan en zien we langzaam een verschuiving in hun mening en hopen we dat we snel stappen kunnen zetten naar duurzamere en meer natuurinclusieve veehouderij in Oisterwijk.

PGB: Wij hebben ingezet op lagere geurnormen omdat voor ons gezondheid en leefbaarheid voorop staan. Dat zou trouwens niet alleen gunstig zijn geweest voor omwonenden van veehouderijen, maar juist ook voor de boeren. Want niet alleen moet een veehouderij voldoen aan de strengere geurnormen, ook nieuw te realiseren woningen moeten hieraan voldoen. Dat betekent dat het minder eenvoudig is woningen te bouwen dicht bij een boerderij waardoor het belang van de boer ook beter beschermd is.

Samengevat
Uit de bevindingen blijkt dat de twee grootste partijen PGB en PrO – die beiden voor een strenger geurbeleid gingen – de realisatie daarvan niet voor elkaar kregen. De VVD en AB willen minder regeldruk, waarbij ze stellen dat geurbeleid geen positieve bijdragen zouden leveren aan de leefomgeving. Vulders, voormalig raadslid bij PrO, maakte een ommezwaai in haar filosofie en staat inmiddels ook voor minder regels. CDA wil het besluit alsnog uitstellen naar volgende raadsperiode zodat Haaren mee kan beslissen.

Vooralsnog is er voor inwoners en boeren geen duidelijkheid.

Resultaat van de raad?

Verkiezingsbeloftes zijn mooi, maar worden ze ook waargemaakt? Juist in deze raadsperiode, waarin de raadsleden geen vaste coalitie (vooraf bepaalde samenwerking) zijn overeengekomen, waren zij ongebonden en konden zij hun eigen visie volgen. Hebben ze dat ook gedaan? Om dat te beoordelen is een vergelijk met hun stemgedrag nodig. PIT Onderzoek heeft de partijkeuzes in de stemwijzer van 2018, hun toenmalige verkiezingsprogramma’s én hun stemgedrag van de afgelopen twee jaar vergeleken. Een enorme grote hoeveelheid informatie, waarvan een analyse is gemaakt op totaal zes onderwerpen die wij de komende weken aan u aanbieden.

Heeft u vragen of opmerkingen aan de onderzoeksredactie? Mail dan naar info@PITOnderzoek.nl