banner

COA en burgemeester spraken over AZC op de Moergestelse kermis


Burgemeester Hans Janssen is volgens eigen zeggen éénmaal gebeld, tijdens de opening van de kermis in Moergestel. Het COA bracht op die 3e juli de boodschap: ‘We willen in Oisterwijk een pilot starten met tien jongeren met 1 op 1 begeleiding.’ Na een discussie met de fractievoorzitters, waardoor deze kwestie met een sisser lijkt af te lopen, concludeert Janssen: ‘het COA zal bezig zijn haar wonden te likken’.

 PIT OnderzoekOisterwijk Nieuws

Zover nu bekend brengen wij u een reconstructie vanaf die eerste kermisdag:

Vrijdag 3 juli
Burgemeester Hans Janssen is in een vrolijke bui; hij mag dit jaar voor de camera’s van de landelijke televisie de eerste kermis in Nederland openen. Moergestel heeft die eer, na een vervelende coronatijd. Janssen neemt even plaats in een botsautootje, zonder mondkapje merkt een fotograaf van het Brabants Dagblad op. Even later gaat zijn telefoon; het is de regiomanager van het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). ‘We hebben het idee om in Oisterwijk een pilot op te zetten voor een groep jongeren onder extra begeleiding,’ zou volgens Janssen de eerste en enige boodschap zijn geweest. Janssen vraagt de beller om met een plan te komen en te denken aan de afspraken in de bestuursovereenkomst en communicatieafspraken.

In die week
In die week ontstaan er zorgen bij het personeel op het AZC in Oisterwijk. Uit interne mailwisseling blijkt dat meerdere jongeren worden overgeplaatst en personeel informatie krijgt over een verandering. Wat gaat er met ‘hun’ jongeren gebeuren, waar ze zo goed mee werken? Intern volgt de uitleg dat er ‘10 jongeren komen die al in meerdere gemeentes voor ernstige problemen hebben gezorgd.’

Donderdag 9 juli

Burgemeester Hans Janssen opende de kermis van Moergestel (Foto: Robin Utrecht – Bron: Brabants Dagblad)

Personeel op het AZC in Oisterwijk heeft contact met de COA leiding; die laat weten dat informatie aan omwonenden de maandag daarop, de 13e juli zal plaats vinden.

Maandag 13 juli
Uit een interne mail blijkt, dat medewerkers van AZC Oisterwijk via hun manager contact hebben met de COA leiding, de beleidsmedewerker van de gemeente en de burgemeester.
De gemeente heeft bovendien toegezegd opnieuw contact te zoeken met het COA (onbekend is of de gemeente dat ook heeft gedaan).
De volgens de medewerkers geplande communicatie naar omwonenden is voorlopig stil gelegd.

Vrijdag 28 augustus
Een zeer bij de jeugd betrokken personeelslid benadert de redactie van Oisterwijk Nieuws.
Van de +/- 50 jongeren zijn er op dit moment nog 2 over.
De startdatum van het beoogde plan nadert, dinsdag 1 september is hen schriftelijk medegedeeld.
(Later zouden ook andere interne bronnen dit bevestigen)
Geen informatie naar inwoners valt hen op.
Oisterwijk Nieuws vraagt na bij enkele raadsleden, gemeente en COA en publiceert die avond over de start van de opvang van probleemjeugd op AZC Oisterwijk.

Zaterdag 29 augustus
Diverse politici reageren, hebben vragen, en zijn verbaasd dat ze hier niet over zijn geïnformeerd.
De gezamenlijke fractievoorzitters (Presidium) hebben overleg over de situatie.

Zondag 30 augustus
Brabants Dagblad en later ook Omroep Brabant doen melding van de situatie.
De gezamenlijke fractievoorzitters (Presidium) vragen Janssen om uitleg.
Deze geeft aan dat hij maandag overleg heeft met COA en daarna de raad informeert.
Tevens zou de startdatum van 1 september volgens hem niet kloppen.
COA bevestigt desgevraagd aan Oisterwijk Nieuws de startdatum van 1 september.

Maandag 31 augustus
Gemeente en COA hebben overleg; het plan is vooraf onvoldoende gecommuniceerd.
Het COA annuleert die avond de startdatum.
Op een later tijdstip zal een zorgvuldigere voorbereiding volgen.
Alle minderjarigen op AZC Oisterwijk zijn weg; er zijn (nog) geen nieuwe aangekomen.

Dinsdag 1 september
Burgemeester Hans Janssen geeft uitleg aan de gezamenlijke fractievoorzitters (Presidium):
Hij vertelt over het telefoontje op 3 juli en het gesprek van 31 augustus.
Janssen benadrukt dat hij tussen 3 juli en 31 augustus echt niets meer vernomen heeft.

In het Oisterwijkse raadhuis kregen raadsleden uitleg van Burgemeester Hans Janssen (Foto: Gemeente Oisterwijk).

De politici reageren:
Raadslid Inge van Beers (AB) had na het telefoontje op 3 juli toch geïnformeerd willen worden door de burgemeester.
Jean Coumans (PrO) stelde ‘tussen neus en lippen door’ dat de burgemeester beter had kunnen vragen om op een ander moment terug te bellen.
Zelfstandig raadslid Jan de Laat vindt het vreemd dat een medewerker op het AZC het idee heeft om de klok te moeten luiden, en wil dat uitgelegd krijgen.
Anne Cristien Spekle (VVD) spreekt over een gedeelde verantwoordelijkheid van raad en college om de bestuursovereenkomst te controleren.
Jan Jonkers (AB) vraagt of het om kansrijke jongeren gaat. Jansen bevestigt dit.

Na deze discussie over het gelopen proces, die met een sisser lijkt af te lopen, komt de vraag of de burgemeester een idee heeft wanneer COA het plan alsnog wil uitvoeren. Janssen denkt voorlopig van niet: ‘het COA zal bezig zijn haar wonden te likken’.

De conclusie van de fractievoorzitters is: Gebaseerd op de uitleg had de burgemeester wel iets pro-actiever kunnen handelen, maar de verantwoordelijkheid ligt voornamelijk bij het COA. De raadsleden willen een gesprek met het COA over de gang van zaken en hiertoe tijdens de raadsvergadering van donderdag een besluit willen nemen.

Burgemeester Hans Janssen heeft op voorhand hiertoe reeds een uitnodiging aan het COA verzonden.

Woensdag 2 september
We hebben informatie van interne medewerkers, het COA heeft informatie toegezonden en burgemeester Hans Janssen heeft een aantal uitspraken gedaan.
Hieruit ontstonden op onze redactie enkele vragen die wij aan het COA hebben voorgelegd:
– Waarom is er op het verzoek van burgemeester Janssen geen plan toegezonden?
– Klopt het dat er 3 en 13 juli overleg is geweest met de gemeente/burgemeester?
– Klopt het dat er 13 juli een nieuwsbrief zou komen aan de inwoners?
Helaas heeft het COA deze woensdag besloten om geen enkele mededeling meer te doen, tot na het moment dat ze een gesprek hebben gehad met de gemeenteraad.

Dinsdag 8 september
Op uitnodiging van burgemeester Hans Janssen:
De regiomanager van het COA gaat in gesprek met Oisterwijkse raadsleden, van iedere fractie een persoon.
Openbaar te bezoeken op dinsdag 8 september om 21.00 uur in het raadhuis. Vanwege corona vooraf aanmelden via griffie@oisterwijk.nl en plaats nemen in de burgerzaal (publieksruimte). Het is niet mogelijk om digitaal deel te nemen en er wordt geen verslag van gemaakt.

Duidelijk is dat het COA zich niet aan de communicatie afspraken heeft gehouden, dat de klokkenluider een duidelijk en tijdig signaal heeft afgegeven, de fractievoorzitters hier gezamenlijk en proactief op hebben gereageerd om de verhoudingen te verbeteren en respect af te dwingen als serieuze samenwerkingspartner van het COA, met als gevolg dat het COA beseft dat zij haar plannen eerst goed moet voorbereiden én moet bespreken met het college en eventueel de gemeenteraad, alvorens ze dergelijke aanpassingen doorvoeren.

PIT Onderzoek is bereikbaar via info@pitonderzoek.nl 

Is dit alles waar?

Gebruikelijk is dat wat op papier staat als uitgangspunt dient. Overheden, zeker met dergelijke grote verantwoordelijkheid, leggen hun gesprekken vast. Zij bespreken plannen en wisselen informatie uit aan tafel of via de telefoon, en maken daar (zou je verwachten) een verslag van en bevestigen schriftelijk hun afspraken. Daarmee maken ze het ook mogelijk om mondelinge uitspraken te toetsen. Een instrument daartoe is de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB).

Naar aanleiding van de eerdere constatering dat afspraken uit de overeenkomst niet tijdig zijn uitgevoerd, is door onze redactie op 22 juli, 6 augustus en 25 augustus aan de gemeente gevraagd om een overzicht van afspraken met het COA en de status daarvan. Volgens de woordvoerder van de burgemeester is de gemeente Oisterwijk ‘steeds met het COA/AZC in contact en dan zijn de afspraken onderwerp van gesprek. Op dit moment ontbreekt het aan de tijd om op deze vragen in te gaan en dat in een overzicht te plaatsen.’

Behoudens het begin dit jaar ondertekende contract, is er volgens zowel het COA als Gemeente Oisterwijk al meer dan een jaar niets op papier gezet. Desgevraagd krijgen we van beide overheden bericht dat er geen gespreksverslagen, geen actiepuntenlijsten, geen enkele schriftelijke bevestiging is van wat tussen beide overheden besproken is. Burgemeester Hans Janssen en de regiomanager van COA doen dit alles blijkbaar uit hun hoofd, en daarin voorziet de WOB niet.