banner

Gildefeest in Moergestel nu digitaal (deel 5)


Het Vrije Gildefeest op zondag 17 mei is verzet naar 30 mei 2021; de serie artikelen over het Moergestelse gilde willen we u niet onthouden:

Opmars tamboers en vendeliers (Foto: Chris Moorman).

Als een gilde een vrij Gildefeest organiseert, is men minder aan regels gebonden dan bij een Gildedag. De Heilige Mis waarmee de feestdag altijd begint, hoeft niet in de kerk plaats te vinden, maar mag in de feesttent. Na de zegen presenteren de aanwezige gilden zich in een optocht, die op een normale Gildedag persé langs de kerk moet trekken. Bij een vrij Gildefeest mag een route worden genomen, welke het best bij het feestterrein past. Op het feestterrein presenteren de gildebroeders zich middels de altijd weer majestueuze opmars met tromgeroffel, bazuingeschal, wapperende vaandels en het gestamp van de paarden met hun ruiters.

Kleding
Vlak na de oorlog groeide het ledental snel, maar daarna viel het even stil. In de jaren zestig bloeide het gilde gelukkig weer op, wat tot gevolg had, dat St. Joris nu het meeste gildebroeders en -zusters kent. Tot 1956 droegen de gildebroeders van ‘St. Joris’ geen uniforme kleding. Vanaf dat jaar gingen echter alle leden een rode sjerp dragen. In 1963 kwamen daar een zwarte hoed met een grote rode pluim bij. In 1979 is er gezien de kosten van de uitrusting een uniformenfonds opgericht, wat er toe leidde dat sinds 1984 de gildebroeders fleurige kostuums dragen. De volledige uitrusting van de gildebroeders bij gilde St. Joris kosten nl. rond de € 1.000,– per persoon. Nog steeds organiseren de gildebroeders jaarlijks diverse activiteiten om het uniformenfonds op peil te houden; o.a. door de verkoop van worstenbrood rond Kerstmis en door in mei met een kraam op de dit jaar ook afgelaste Jaarmarkt te staan. De laatste twee jaren vindt er in januari een ‘Huttentocht’ plaats, waarbij maximaal 250 deelnemers deelnemen (wie het eerst komt, wie het eerst maalt) en die voor een redelijk bedrag een hele zaterdagmiddag en -avond in 5 verschillende (drank)hutten zich te goed kunnen doen aan drank en lekkere hapjes. De opbrengst hiervan komt ten goede van de organisatie van het Vrije Gildefeest.

Tradities
Gilde St. Joris hield vroeger traditiegetrouw op Tweede Paasdag na het Lof en tijdens de teerdag met de kermis een ledenvergadering. Dat waren zo’n vaste data, dat men niet eens een uitnodiging stuurde. De leden wisten dat toch wel en waren wel uit op zo’n verzetje. Vroeger vond ieder jaar het koningsschieten plaats, nu vindt dat om de 4 jaar plaats, steeds wisselend per Moergestels gilde en in het 4de jaar wordt er geschoten door niet-gildebroeders en -zusters om het “Kampioenschap van Moergestel”.

Traditie was vroeger ook, dat na het koningsschieten, de nieuwe koning een fust donker bier liet aanslaan, zodat de leden gratis konden drinken. De gildeknecht, kent gilde “St. Joris” nu niet meer, tapte het bier uit een houten vat. Wie het meeste liters bier bood, mocht dat jaar het vaandel dragen. De standaardrijder werd vroeger automatisch secretaris. Tegenwoordig schenkt de nieuwe koning na zijn installatie een fust bier aan de aanwezigen (soms volstaat dat niet…!!)

Gilden feesten niet alleen; ze staan paraat als een lid of een gezinslid ziek wordt of overlijdt. Gildebroeders verzorgen de wake bij de overledene en zorgen met gepaste eerbied voor een waardig afscheid tijdens de begrafenis of crematie. St. Joris trekt er ieder jaar ook een dag op uit met senioren, die zich moeilijk kunnen verplaatsen. Met duo-fietsen trekken zij door de omgeving van Moergestel. Het gilde kent geen koningin, maar een koningsdochter, die wordt vergezeld door twee bruidjes, die bij elke officiële gelegenheid naar buiten acte de préséance geven.

Clubhuis

Statiefoto van het gilde

Het gilde ‘St. Joris’ heeft haar clubhuis sinds 1948 gehuisvest bij Partyboerderij “’t Draaiboompje” van de Familie Rijnen aan de Oirschotseweg, daarvoor heeft ze jarenlang in het niet meer bestaande café ”Het Fortuintje” aan de Raadhuisstraat (vroeger Pianostraat) haar clubhuis gehad.

Wapen
Het wapen waarmee men wedstrijden schiet bestaat nu uit de kruisboog, terwijl ze vroeger met de voetboog op wip schoten. De actieve schutters binnen het beoefenen hun schietkunst op het terrein, dat twee percelen verder ligt. Om het contact in de winter niet te laten verwateren schiet men gedurende de winter om de beker van de Winterkoning.

Vermeldenswaardig is, dat gilde “St. Joris” twee keizers heeft gekend/kent. Martinus van de Wouw was van 1960-1973 hun keizer en vanaf 1999 is Hans Kerkhof de keizer. Hans komt trouwens uit het “durp”, dus het nederzettingenverhaal geldt in ieder geval niet voor hem! Maar het is wel verklaarbaar, want “St. Joris” heeft in café “Het Fortuintje”, vroeger aan de Pianostraat, haar clubhuis gehad. De vader van Hans, Piet Kerkhof, was ook lid van “St. Joris”, dus logisch dat Hans voor hetzelfde gilde koos. Keizer wordt men trouwens als men zich drie keer achter elkaar tot koning heeft geschoten. De huidige koning is Jos van den Heuvel, die dit jaar toevallig ook 25 jaar lid is van het gilde.

Uitnodiging
Gilde St. Joris nodigt alle inwoners van Moergestel nu al uit om volgend jaar op zondag 30 mei een bezoek aan hun een jaar verplaatste Vrije Gildefeest te brengen. Men kan de eredienst bijwonen, genieten van de optocht, zeker moet men de massale opmars meebeleven en de wedstrijden tussen de schutters, ruiters, tamboers en vendeliers bewonderen. In de feesttent kan men onder genot van een lekker glaasje gezellig de sfeer van het gildeleven beleven. Tot volgend jaar.

Wie graag alle artikelen in één document wil ontvangen, kan zijn verzoek mailen aan jos.han.denissen@ziggo.nl