banner

Oisterwijker maakt kans op Zachte G-prijs


De 63-jarige Oisterwijker Jos Creusen is genomineerd voor de Zachte G-prijs van Erfgoed Brabant. Dit vanwege zijn onderzoek naar het Brabants, zijn roman ‘Dikke. Pret. Bonanza.’ en zijn concertorganisatie GUO-concerten Groeten Uit Oisterwijk.

In zijn onderzoeken naar het gebruik van Brabants en standaard-Nederlands toont hij aan dat Brabants geen dialect is, maar een sociolect. Tevens stelt hij oorzaken en gevolgen hiervan vast. Brabants noemt hij een volwaardige taalvariëteit waarin hij alles kan uiten wat hij te zeggen en te schrijven heeft, maar waarmee hij zichzelf tekort doet als hij dat ook altijd zou doen, zelfs uitsluitend tegen andere Brabanders. Juist omdat Brabants een sociolect is en geen taal of dialect zoals Nederlands, Fries, Nedersaksisch of Limburgs, vereist het strategisch gebruik om er niet mee te worden achtergesteld. Dat is nadelig voor Brabanders voor wie Brabants de enige taalvariëteit is die ze goed beheersen. Met name zij worden educatief en socio-economisch achtergesteld.

Het boerenleven in Brabant (Foto: Gé Harmsen).

Goeie ouwe tijd?

In zijn recente roman ‘Dikke. Pret. Bonanza’ verhaalt hij van zijn jeugd in Moergestel als kleinzoon van een analfabete Vlaamse oorlogsvluchteling en van zijn latere leven in België en Oisterwijk. Hij lardeert zijn verhaal met markante dorpsfiguren, typerende dorpslocaties en hilarische tot dramatische voorvallen. Zijn scherpe analyses leiden tot allesbehalve een nostalgische blik op die goeie ouwe tijd waarin geluk heel gewoon en omgekeerd heel gewoon geluk geweest zou zijn.

Hier en daar werkt hij passages uit in Brabants dat immers zijn ‘moerstaal’ is. Waarbij hij aantekent dat elke ‘het’ voor een taalvariëteit of ‘de’ voor identiteit feitelijk niet bestaat. Hij noemt het dan ook onterecht dat Koningin Maxima eens werd aangevallen op haar uitspraak dat ‘de’ Nederlandse identiteit niet bestaat.

GUO

Als drijvende kracht achter concertorganisatie GUO-concerten Groeten Uit Oisterwijk en haar voorlopers haalt hij al 42 jaar niet alledaagse topartiesten uit binnen- en buitenland naar Oisterwijk en omgeving. Hiervoor kan hij bogen op een uniek internationaal netwerk dat hij in die ruim vier decennia heeft opgebouwd. Hiermee onderscheidt GUO zich betekenisvol van andere podia uit haar wijde omgeving. Voor de vakjury is zijn GUO-levensmissie de derde overweging om hem te nomineren.

Jos Creusen

Tegenstrijdig

Enigszins tegenstrijdig is de nominatie, zo ziet Jos:  De ‘Zachte G-prijs’ is er voor mensen die zich met authentieke, bijzondere prestaties verdienstelijk maken voor ‘de’ Brabantse streektaal. Jos Creusen noemt zijn nominatie opmerkelijk en schat zich als kansloos in, omdat hij het beeld verwerpt van een gemoedelijk Brabant waar het leven goed is en waar altijd licht brandt. Hij noemt dat ‘een eenzijdige, valse mythe uit misplaatste, sentimentele, goedkope tot zelfs naïeve nostalgie. Onder die oppervlakte gaat een onderhuidse realiteit schuil van onrecht en machtsmisbruik tegen een decorum van dorpsnotabele hiërarchie waarin economisch kapitaal onder het mom van marktwerking de dienst uitmaakt en die status quo ten koste van anderen probeert voort te zetten.’ Niet echt een opsteker voor de hoeders van het Brabantse.

De bekendmaking en prijsuitreiking is op woensdag 18 maart in Theater De Leest in Waalwijk. De entree is gratis, maar reserveren is verplicht via info@erfgoedbrabant.nl of bel 073 – 6156262.