banner

Oisterwijk in WOII – WOII in Oisterwijk (Deel 2)


Onder die naam nodigen Oisterwijkse organisaties u van harte uit om samen de 75ste Nationale Bevrijdingsdag in Oisterwijk te vieren.

Op dinsdag 5 mei zijn er van 11 tot 12.30 uur wandelingen (Stadsgidsen, Werkgroep Struikelstenen, Boswachter Frans Kapteijns), rondleidingen (KVL met Oisterwijk In Beeld, Joodse Begraafplaats) en een lezing (Henk van der Linden). Van 11 tot 17 uur (en op zondag 10 mei van 12 tot 17 uur) is er een expositie (Heemkundekring De Kleine Meijerij i.s.m. Oisterwijk In Beeld). En van 14.30 tot 17.30 uur zijn er een art performance en een bevrijdingsconcert (bij GUO). Voorts zijn er publicaties, een onderwijsproject en een statiegeldactie.

In de Nieuwsklok en op Oisterwijknieuws.nl ontvouwt GUO-vrijwilliger Jos Creusen het 5 mei-programma in zijn tiendelige artikelenreeks. Per artikel leest u tevens waar u zich voor beschreven activiteit inschrijft. Een totaaloverzicht vindt u in in dit bericht van 12 februari en verschijnt nogmaals op 29 april. ‘All in’ dagtickets à €20,- (ochtendactiviteit naar keuze + art performance + bevrijdingsconcert) reserveert u via www.groetenuitoisterwijk.nl. Voor alles geldt: VOL=OP, dus reserveer tijdig!

Stadswandeling
(deelname uitsluitend met all in dagticket via www.groetenuitoisterwijk.nl)
Al meer dan 800 jaar bezit Oisterwijk stadsrechten. Niet alleen weet ze zich omzoomd door een uniek heide-, bos- en vennengebied, tevens houdt haar beschermde stadsgezicht tientallen historische monumenten in stand. Lokale stadsgidsen leiden u hieraan voorbij om er even bij stil te staan en u er ter plekke te vertellen over de rijke historie van Oisterwijk, haar markante inwoners en haar gewone stervelingen.

Stadsgidsen nemen u mee naar onder andere dit monument.

Speciaal voor ‘Oisterwijk in WOII – WOII in Oisterwijk’ stellen ze voor u een stadswandeling op maat samen. Wat ze u daarin zoal laten zien, is nog een verrassing. Maar dat ze ook in 2020 in Oisterwijk nog altijd talloze zichtbare herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog kunnen ophalen, is wel zeker.

Ook zeker is waar u met uw stadsgids van dienst uw stadswandeling aanvangt: bij oorlogsmonument ‘Munitietrein’ dat sinds 29 oktober 1989 op de hoek Spoorlaan – Joannes Lenartzstraat prijkt. De Joodse siersmid Nicolaas Müller Jabusch uit Oisterwijk vervaardigde deze sculptuur uit verwrongen brokstukken staal en ijzer van trein en rails. Die zijn afkomstig van de treinexplosie op 16 september 1944.

Bij een luchtoffensief troffen Britse geallieerden een Duitse munitietrein op het nabijgelegen emplacement. De munitie was afkomstig van depots in de Oisterwijkse bossen. De Duitse bezetters wilden hun kruit droog houden door het naar een veiliger opslag te transporteren, juist om het af te schermen van de geallieerden. Die waren hun opmars begonnen vanuit België om via Zuid-Nederland en Ruhrgebied door te steken naar het Duitse hoofdkwartier in Berlijn. Daarom werd het de Duitse bezetters in Zuid-Nederland wal al te heet onder de voeten.

Deze ‘Operatie Market Garden’ strandde echter bij de grote rivieren: enkele bezette bruggen bleken voor de geallieerden onneembare vestingen. Mede door deze mislukking werd in Nederland het noorden ruim een half jaar na het zuiden bevrijd. Over de dramatische slag om de brug over de Rijn bij Arnhem verscheen in 1974 het boek ‘A Bridge Too Far’ van Cornelius Ryan. Richard Attenborough verfilmde het in 1976.

Weliswaar op kleinere schaal, maar toch: de treinexplosie van 16 september 1944 richtte een ravage aan in Oisterwijks stadshart. Resultaat: vijftien gewonden, twee boerderijen, een schoenfabriek en een drukkerij verwoest en veel schade, onder andere aan onderduik- en verzetscafé -annex kolenhandel- van Bet Vos verderop aan de ‘P’lelweg’, zoals Oisterwijkers de Spoorlaan in de volksmond noemden. Sinds jaren is er nu de witgoedzaak van Leo van der Steen gevestigd.

Aan Lind, Dorpsstraat en Hoogstraat bevonden zich dan weer bedrijfjes van Jan Linthorst, mede-aanstichter van socialistisch volkshuis‘De Schuur’. Met name zijn zeep- en schoensmeerfabriek ‘Saboena’ diende als verzetshaard én onderduikadres. Linthorst was één van de Oisterwijkers die hun verzet moesten bekopen met een fatale fusillade bij Kamp Vught.

Muren en daken van de Petruskerk en omliggende woningen aan Kerkplein en Kerkstraat dragen 75 en meer jaren na datum nog altijd littekens van munitie-inslagen. En op het kerkhof van de Petruskerk bevinden zich veertien oorlogsgraven. Elk jaar op 26 oktober, de feitelijke Bevrijdingsdag van Oisterwijk, klinkt er nog altijd ‘The Last Post’ uit een klaroen en ‘Amazing Grace’ uit de indringende Schotse doedelzak van Willie McVean. Die laatste symboliseert hiermee de Schotse inbreng onder de bevrijders van wie er een aantal in Oisterwijk sneuvelde. ‘Zolang ik gevraagd word, zal ik er zijn’, aldus Willie McVean. ‘Bij leven en welzijn’.

Als ‘spin off’ van de Schotse bevrijders is in Tilburg sinds 1953 een Schotse doedelzakvereniging going strong. Wat eens ‘De Scotjes’ was, is nu ‘Dutch Pipes and Drums’.

Delen: