banner

Oisterwijk in Beeld brengt looiproces in beeld (5)


Het KVL terrein wordt steeds meer getransformeerd tot een eigentijdse woonwijk, terwijl een enkel oud gebouw ons nog aan de tijd herinnert dat hier een dynamische leerfabriek stond. Hier werden mooie vellen leer gemaakt van koeienhuiden die vanuit de hele wereld werden aangevoerd.

Het Nathuis (Archief Oisterwijk in Beeld)

De komende tijd toont Oisterwijk in Beeld u een aantal stappen van het looiproces zoals dat op de KVL in het midden van de vorige eeuw plaatsvond. De foto’s zijn met name afkomstig uit archieven van Leon Hueber en Bep van de Berk.

Hoe vies en zwaar wilt u het hebben?

Vorige keer beschreef Oisterwijk in Beeld de fases van het looiproces. Belangrijk onderdeel daarin was het Nathuis, ook wel het meest vieze en ongezonde onderdeel op een leerfabriek. Haren en onderhuidweefsel werden hier verwijderd in het Nathuisproces.

De huiden worden eerst gewassen om zout en mest te verwijderen. Dit gebeurt in ‘haspels’. Dat zijn grote halve kuipen met schoepen aan de binnenkant. Daarna gaan de huiden in andere haspels, gedurende 2 tot 3 uur, in een oplossing van zwavelnatrium. Dit om de haren te verwijderen. Vroeger ging het haar naar de Haarwasserij om, na het wassen, verkocht te worden als vulling voor o.a. meubels en autostoelen.

Aan de ontvleesmachine (Archief Oisterwijk in Beeld)

De huiden zijn nu ontdaan van vlees en kunnen worden bewerkt. Door al het vocht zijn ze nu zo’n 45 kg zwaar en gaan ze naar de ‘ontvleesmachine’. Dat is een machine met een scherp geslepen messencilinder of -wals die de resten eraf schraapt of snijdt. Heel vroeger gebeurde dit handmatig met een scherp vleesmes. Dat was vies en zwaar werk. Het afval, ‘lijmvlees’ genoemd, ging in grote bakken naar een bedrijf dat er gelatine van maakte.

Vervolgens worden de vellen gespoeld, ontkalkt en geneutraliseerd ter voorbereiding op het beitsen in haspels. Het ‘beitsen’ dient om de haarporiën extra te reinigen. Daardoor wordt de nerf gladder, schoner en soepeler. Het is de laatste bewerkingsfase in het Nathuis. Vanaf dit moment worden de huiden ‘bloten’ genoemd en zijn klaar voor het uiteindelijke looien.

 

Delen: