banner

De Oisterwijkse Berkenlaan zonder berken?


Een Beukendreef zonder beuken. Nu ook een Berkenlaan zonder Berken? Frans Kapteijns schrijft er over in een ingezonden brief, namens het Oisterwijkse B-team:

Een Beukendreef zonder beuken. Nu ook een Berkenlaan zonder Berken?

We hebben een zomer die in het teken staat van hittegolven. Extreem weer als hittegolven zal met de klimaatverandering steeds vaker voor komen. Toch kiest de gemeente Oisterwijk ervoor om bomen te verwijderen of niet te herplanten, om ruimte te creëren voor kabels en leidingen in de grond. Inmiddels hebben we een Beukendreef (weliswaar met Haagbeuken, maar) zonder Beuken, en krijgen we wellicht een Berkenlaan (beide straten in de wijk Westend) zonder berken. De gemeente Oisterwijk doet hiermee afbreuk aan de gezondheid en het welzijn van haar inwoners! Vergroening Iedereen heeft de afgelopen zomer wel eens last gehad van de hitte. Maar zeker kwetsbare groepen zijn daar gevoelig voor, met ook allerlei gezondheidsrisico’s. Deel van de oplossing is vergroening. En deze oplossing kennen we eigenlijk allemaal. Want Iedereen die een auto parkeert op een hete zomerdag, zoekt het liefst een plekje in de schaduw zodat bij terugkeer de auto minder warm is.

Het project Groen voor Grijs in de Waterhoef in Oisterwijk

Wetenschappelijk onderzoek (Groen voor Klimaat, Wageningen University & Research) leert dat opgaand groen, zoals bomen, zorgt voor schaduw. Groen onderschept als het ware het zonlicht voor het als warmte opgeslagen wordt in de versteende omgeving. Groen zorgt voor een hogere luchtvochtigheid waardoor het effect van de straling van de zon verminderd en de temperatuur daalt. Maar ook lage vegetaties kunnen zeer nuttig zijn. Deze geven weliswaar geen schaduw, maar voorkomen dat harde oppervlakten opwarmen. Naast schaduwwerking beïnvloedt het groen de temperatuur in de stad ’s nachts door uitwaseming. Groen verplaatst daarbij koel water uit de grond naar de lucht waardoor de temperatuur daalt. Dit transport van water naar de lucht wordt gebruikt om voedingsstoffen uit de bodem te vervoeren en oververhitting te voorkomen. Zo onttrekken bomen vocht uit de koele ondergrond (meestal ongeveer 10ºC lager). Daardoor kan de temperatuur in de lagere delen van het bladerdek overdag dalen, wat zorgt voor een koel microklimaat onder het bladerdek.

Kabels en leidingen

Al die kabels en leidingen in de grond zijn ongetwijfeld bedoeld om het leven van de Oisterwijkse inwoners comfortabeler te maken. Maar tegelijk heeft dit, door het kappen van bomen, een schaduwzijde: het ontbreken van schaduw en verkoeling, en daarmee afbreuk aan de gezondheid en het welzijn de inwoners van de gemeente Oisterwijk. Het gemeentelijke Groenprogramma 2013-2017 wijst weliswaar op de belangrijke functie van groen in het verbeteren van de leefomgeving, als het bieden van schaduw. Maar kent groen geen gezondheidsfunctie toe. En met het oog op de klimaatverandering is dat een belangrijke tekortkoming.

Groen voor Grijs

De gemeente Oisterwijk kent al enige jaren het project ‘Groen voor Grijs’ in de wijk Waterhoef. Dit project is gericht op het vergroenen van versteende en vergrijsde wijken, ten behoeve van de kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen. Maar iedereen – jong en oud, en alles daartussen – profiteert van deze vergroening, qua welzijn en gezondheid, leefbaarheid en sociale samenhang. In plaats van groen op te offeren voor kabels en leidingen, zouden we juist dit project uit moeten rollen over heel de gemeente Oisterwijk. Want moet je voor een berk, de pionneerboom bij uitstek, wel persé een grote vrije ondergrondse groeiplek zoeken? Bomen zoeken vaak zelf wel een oplossing voor hun wortelruimte. Als kabelaars geen bomen bij leidingen willen, maar omgekeerd wel kabels bij bestaande bomen leggen, is dat dan duurzaam? Het aantal bomen loopt bij vervanging steeds terug. En in dit tempo zal binnen enkele decennia de kern Oisterwijk er net zo uit zien als veel versteende binnensteden zonder bomen.

Biodiversiteit

Behalve verkoeling zijn bomen ook belangrijk voor de biodiversiteit – het evenwicht in de diversiteit van planten- en diersoorten – binnen de bebouwde kom. En met de biodiversiteit gaat het erg slecht in Brabant, en ook in Oisterwijk. De Provincie Noord-Brabant roept dan ook op meer bomen te planten. Bij de gemeenteraadsvergadering over de Perspectiefnota heeft de gemeenteraad het belang onderkend van biodiversiteit in de huidige klimaatverandering. En iedereen kan daaraan bijdragen. Door versteende voortuintjes letterlijk open te breken, door geveltuintjes aan te leggen of door grasdaken. En geen boom wordt meer gekapt zonder herplantplicht! Alles waardoor we met recht een ‘parel in het groen’ zijn.

Frans Kapteijns

Namens B-team Oisterwijk

Delen: