banner

Loop naar de pomp


Precies dat is wat de inwoners van Oisterwijk, in ons destijds een paar honderd inwoners tellende dorp, dagelijks of misschien wel vaker deden. Ze liepen letterlijk naar de pomp. Meerdere pompen stonden er in Oisterwijk, waarvan eentje op de bekendste plek, centraal midden op het Lindeind, ook wel marktveld genoemd. Het was een eerste levensbehoefte.

Alle ‘lijntjes’ vallen binnen de cirkel…

Met welkome hulp van kennis en kunde uit onze Oisterwijkse samenleving, hebben we een goed beeld kunnen krijgen van de vroegere locatie van de Dorpspomp. Overigens ook van de omvang van het gemetselde ‘kunstwerk’, dat als opvolger van een waterput ergens in de 19e eeuw werd neergezet. Een 3,5 tot 4 meter hoogte moet het bouwwerk hebben bereikt. Begin vorige eeuw is de pomp verwijderd, nadat de huishoudens in Oisterwijk waren voorzien van leidingwater. In de jaren tachtig werd op nagenoeg dezelfde plek een replica gebouwd; en onder protest van vele liefhebbers vorig jaar afgebroken om te wijken voor een nieuw grasveld en halfrond pleintje.

Veel foto’s
Voor destijds, zijn er vele ansichtkaarten gemaakt en verzonden, ook al begin vorige en eind 19e eeuw, met daarop de Oisterwijkse Dorpspomp. Via Facebook werden we er op geattendeerd, en uit de mappen van verzamelaar Marnix Versteegh kwam vervolgens een hele serie. En dat uit het beeldmateriaal van die oude verzamelde briefkaarten een keur aan historische informatie gehaald kan worden, dat mag duidelijk zijn.

De Dorpspomp was een echte ontmoetingsplek. Kinderen speelden rond de pomp, er werd bij het water halen gekletst, en het gaf ook destijds al een sfeerbepalend beeld van Oisterwijk. Bewijs daarvan zijn deze ansichtkaarten, die ook al voordat het recreatieve in Oisterwijk explosief groeide, aan familie en kennissen werden verstuurd. Later zou de pomp, in replica, menig recreatiefoldertje sieren, en nog steeds – of weer – op ansichtkaarten gedrukt worden.

De Dorpspomp ‘tekende’ ons ‘dorpse’ karakter!

Een ansichtkaart met Dorpspomp, Kiosk en Raadhuis (Archief Marnix Versteegh)

Midden op het gras
Waar stond die fotograaf, verschillende lens-openingshoeken, kijkrichting, uit verschillende tijden, zonder en met de oude kiosk, schuine en rechte paden, bomen die groeien, gebouwen die er niet meer staan weer achterhalen op andere briefkaarten.
Met – een stuk of tien – lijntjes trekken van Raadhuis naar Kerk, van Pastorie naar Huifkar en zo meer, kwam er steeds weer een plek uit, midden op het huidige grasveld (zie afbeelding).

Nieuwe Dorpspomp
Midden op het veld, waar hij volgens de informatie die nu beschikbaar is altijd heeft gestaan, daar wil de gemeente hem niet meer terug, daar is hij immers met instemming van de gemeenteraad weggehaald.

De nieuwe Dorpspomp, zo is het plan, zal in een kleinere uitvoering worden herbouwd, en komt op de hoek De Lind en de Gemullehoekenweg. Wethouder Dion Dankers heeft die plek recent aangegeven. Volgens de wethouder is ‘een ontwerper gevraagd met ons mee te denken. De ontwerper is in de geschiedenis gedoken en ontdekte dat de pomp vroeger al op deze plek heeft gestaan.’ Later werd dit ‘bij benadering’. Volgens de gemeente is deze hoek gunstig, want ‘in die hoek ligt een waterleiding waaraan de pomp eenvoudig kan worden aangesloten,’ met tot slot: ‘Dat is ook gunstig in verband met evenementen’. Voor velen een prima plek; een enkeling heeft er wat moeite mee; de meeste inwoners zijn vooral blij dat de pomp terug komt op het Lindeind.

Mocht iemand informatie aantreffen, van deze Oisterwijkse Dorpspomp, anders dan die we hier tonen, dan houden wij ons aanbevolen!

Delen: