banner

Haaren bij Oisterwijk van start


Donderdag 16 maart start ook in Oisterwijk het proces naar de voorgenomen herindeling, met een extra raadsvergadering.

Gemeente Haaren, zo heeft de gemeenteraad aldaar besloten, wil op termijn opsplitsen. Na het aanhoren van wensen van de inwoners, is geopperd om de vier kernen onder te brengen bij de buurgemeenten. Het Dorp Haaren komt dan bij Oisterwijk. De Provincie heeft aan alle vijf de betrokken gemeenten gevraagd voor 17 maart hun gedachten hierover kenbaar te maken. Afgelopen week was hierover een commissievergadering; donderdag 16 maart zijn hierover raadsvergaderingen.

door Joris van der Pijll

Welkom

Duidelijk is dat de inwoners van het Dorp Haaren, indien de gemeenteraad van Haaren en/ of de Provincie hiertoe beslist, welkom zijn in de gemeente Oisterwijk. De inwoners van Dorp Haaren hebben dat tijdens diverse inspraakavonden aangegeven en de volksvertegenwoordigers van Oisterwijk hebben daar een positief signaal over afgegeven. Later in het proces moet gekeken worden naar wanneer en hoe die gemeentelijke herindeling kan plaatsvinden.

Datum

De entree van het dorp Haaren (Foto: Joris van der Pijll).

Omdat de afweging tot herindeling al enkele jaren ‘op de rol’ staat, en vele partijen vragen om duidelijkheid, zou een snelle actie volgens betrokken belangengroepen en de meerderheid van de politici gewenst zijn. Echter vraagt een dergelijk proces ook om de nodige zorgvuldigheid en moeten een aantal stappen worden doorlopen, die stappen kosten tijd. Sommige betrokkenen zijn bang dat, bij een te lang uitstel, de inwoners van Haaren in een politiek en bestuurlijk vacuüm komen. Nog los van de datum tot herindeling, wil nagenoeg iedereen in ieder geval snel een duidelijk besluit.

Verkiezingen

Voorafgaande aan een herindeling zijn er verkiezingen nodig, immers moet er bij een herindeling met nieuwe inwoners ook een nieuwe raad gevormd worden. Zo’n herindeling zal altijd plaatsvinden per eerste van een nieuw kalenderjaar. Een herindeling nabij de verkiezingen van 2022 duurt velen te lang. Mocht een herindeling per 1-1-2019 haalbaar zijn, kunnen de komende verkiezingen worden opgeschoven naar eind 2018. Mocht 1-1-2020 de datum worden, dan is uitstel van de komende verkiezingen wettelijk (nog) niet mogelijk. Wel is dan, om een veelvoud aan verkiezingen te voorkomen, vervroeging van de verkiezingen mogelijk: ‘De reguliere verkiezingen van maart 2022 zouden dan worden overgeslagen. Hierdoor zou er sprake zijn van 1 raadsperiode van (ongeveer) twee jaar en 1 raadsperiode van (ongeveer) 6 jaar,’ aldus een bestuurskundig ambtenaar van de Provincie. Deze optie is al geregeld in de wet en kan zonder meer worden doorgevoerd.

Uitstel Verkiezingen

Los van het besluit tot al of niet herindelen, is er een afweging om de komende gemeenteraadsverkiezingen uit te stellen. Dit zou gewenst zijn bij een herindelingsdatum van 1-1-2020, om te voorkomen dat er tussen 2018 en 2020 een korte raadsperiode ontstaat. Wettelijk is dit nu nog onmogelijk. De deskundige hierover: ‘Om hiervan af te wijken moet een speciale wet worden opgesteld, die door de beide kamers moet worden aangenomen. Iets wat tot op heden nog nooit is gebeurd. Op dit moment wordt slechts verkend of hier juridisch mogelijkheden voor zijn en of het wenselijk is. Dit is niet iets wat gemeenteraden of de provincie eigenstandig kunnen besluiten.’

Inwonerbetrokkenheid

Een deel van de raad acht uitstel van de verkiezingen onmogelijk: ‘Tot nu toe werd op geen enkele wijze inwoners betrokken bij dit proces,’ aldus Ruud van der Star (PrO). In combinatie met het voorgenomen uitstellen van verkiezingen: ‘… worden inwoners buiten spel gezet. Dit vergroot wantrouwen en daarmee de kloof tussen inwoners en politiek.’ Carlo van Esch (PGB): ‘Weten wij eigenlijk wel wat onze eigen inwoners willen? Heeft college niet voor haar beurt gesproken. De raad is niet bevraagd, laat staan onze inwoners. En waar halen wij het recht vandaan om zonder instemming van de inwoners de raadsperiode op te rekken.’ Volgens burgemeester Janssen wordt niet voorbijgelopen aan de inwoners, maar baseert men zich op de eerder door de raad uitgesproken uitgangspunten van samenwerking met omliggende gemeenten en is het woord ook nu aan de meerderheid van de raad. De burgemeester geeft aan dat de raadsleden hierbij goed gebruik kunnen maken van hun achterban en hun gekozen taak als volksvertegenwoordiger. Dat de zittende regerende partijen (coalitie) en ‘hun’ wethouders een verlenging van hun raadstermijn zien zitten, en de niet-regerende partijen (oppositie) liever snel naar nieuwe verkiezingen gaan, mag logisch zijn.

CDA

Een in Oisterwijk bijkomend effect van het verlengen van de huidige raadsperiode, betreft de van deelname uitgesloten partij CDA. Beide CDA raadsleden zijn kort na de verkiezingen overgestapt naar de VVD, en het CDA krijgt bij uitstel van de verkiezingen twee jaar lang geen kans tot hernieuwde deelname aan het politieke debat. Dat is ook nadelig voor de CDA kiezende inwoners, die hiermee hun invloed op de besluitvorming vooralsnog voorbij zien gaan. Zover is het nog niet, want het woord hierover is aan de minister en beide kamers.

Wie beslist?

Allereerst moet Gemeente Haaren beslissen over de voorgenomen herindeling. De Provincie zal hierin begeleiden en toetst hiertoe op dit moment de bereidheid van de omliggende gemeenten. Mocht er een situatie ontstaan die onhoudbaar is, kan de Provincie bestuurlijk ingrijpen, maar dat is vooralsnog niet het geval.

Mocht er gekozen worden voor een herindelingsdatum van 1-1-2020, kan alleen de minister middels een wetsvoorstel een korte raadsperiode voorkomen. Het enige wat de gemeenteraden daartoe volgens de bestuursdeskundige van de Provincie kunnen doen is aan Gedeputeerde Staten kenbaar maken dat ze een korte raadstermijn onwenselijk vinden. ‘Dit is niet meer dan een opvatting die op zichzelf geen enkel rechtsgevolg heeft. De gemeenteraden kunnen niet besluiten om verkiezingen uit te stellen; Gedeputeerde Staten kunnen niet besluiten om verkiezingen uit te stellen; Alleen de minister kan, bij wet, verkiezingen uitstellen. Een door gemeenten onderschreven verzoek zal het verhaal naar de minister wel versterken.’

16 maart is dit het onderwerp van gesprek in een extra raadsvergadering, waarna de gemeente Oisterwijk haar visie kenbaar zal maken aan de provincie.

Hieronder de verschillende scenario’s aangaande de gemeenteraadsverkiezingen en een link naar alle berichten over dit onderwerp.

Verschillende scenario’s

Herindeling per 1-1-2019 – aantal verkiezingen gelijk

Maart 2018: GEEN verkiezingen

Eind 2018: herindelingsverkiezingen samen met Dorp Haaren

Maart 2022: reguliere verkiezingen

Maart 2026: reguliere verkiezingen

Herindeling per 1-1-2020  – extra verkiezingen

Maart 2018: reguliere verkiezingen

November 2019: herindelingsverkiezingen samen met Dorp Haaren

Maart 2022: reguliere verkiezingen

Maart 2026: reguliere verkiezingen

Herindeling per 1-1-2020 – verkiezingen uitstellen

Maart 2018: GEEN verkiezingen

November 2019: herindelingsverkiezingen samen met Dorp Haaren

Maart 2022: reguliere verkiezingen

Maart 2026: reguliere verkiezingen

Herindeling per 1-1-2020 – verkiezingen vervroegen

Maart 2018: reguliere verkiezingen

November 2019: herindelingsverkiezingen samen met Dorp Haaren

Maart 2022: GEEN verkiezingen

Maart 2026: reguliere verkiezingen

Herindeling per 1-1-2020 of 2021 – verkiezingen uitstellen én vervroegen

Maart 2018: GEEN verkiezingen

November 2019 of 2020: herindelingsverkiezingen samen met Dorp Haaren

Maart 2022: GEEN verkiezingen

Maart 2026: reguliere verkiezingen

Herindeling per 1-1-2022 – aantal verkiezingen gelijk

Maart 2018: reguliere verkiezingen

November 2021: herindelingsverkiezingen samen met Dorp Haaren

Maart 2022: GEEN verkiezingen

Maart 2026: reguliere verkiezingen

 

Delen: