banner

Oisterwijk viert 100 jaar KVL


Deze week is het honderd jaar geleden dat de grootste en meest invloedrijke leerfabriek van Oisterwijk, de Koninklijke Verenigde Leder (KVL), werd opgericht. Het werd gisteren gevierd met een groots feest, boekpresentatie, concert, kunst en onderscheidingen. Komende zondag volgt nog het KVL belevingspad.

Een volle zaal zingt samen met Asterius voor de jarige KVL (Foto: Joris van der Pijll).

Een volle zaal zingt samen met Asterius voor de jarige KVL (Foto: Joris van der Pijll).

Onder het genot van de vorige week tot beste van Oisterwijk uitgeroepen koffie (door het AD verheven tot nr. 12 van Nederland en 2e van Brabant) werden zondag genodigden ontvangen voor een rondleiding en lunch. Aansluitend volgde de publieke feestelijke presentatie van 100 Jaar KVL. In de overvolle bedrijfskantine, met rondom uitzicht op grondsanering en bouwdelen in steigers, werd met muziek van Asterius en toespraken van diverse betrokkenen het boek 100 verhalen van de Looierij gepresenteerd.

Het eerste exemplaar van het boek met 100 verhalen over de KVL historie werd door Anton van Dorp, namens uitgeverij Het kwartier van Oisterwijk en het schrijverscollectief, overhandigd aan burgemeester Hans Janssen. Een tweede exemplaar was er voor Jan Buijnsters, de man die bij het sluiten van de fabriek als laatste de poort achter zich dicht trok. Joost van den Berg, initiatiefnemer en ‘opperhoofd’ van de schrijversclub overhandigde dit boek aan Jan, vanwege zijn hulp aan de schrijvers. Voor Joost en zijn vrouw Hennie had burgemeester Hans Janssen nog een welverdiende verrassing: ze werden beide geëerd met een KVL speldje. ‘Net als de medewerkers vroeger bij jubilea, ook voor jullie een blijk van waardering voor jullie enorme inzet voor de KVL,’ aldus de burgemeester.

Het 170-jarige Asterius speelde op verzoek van de burgemeester een ‘lang zullen ze leven’, en het publiek stond er voor op, en zong mee. Het werd een geslaagde middag die komende zondag 30 oktober een vervolg krijgt met het KVL belevingspad.

Het eerste exemplaar is voor burgemeester Hans Janssen (Foto: Joris van der Pijll)

Het eerste exemplaar is voor burgemeester Hans Janssen (Foto: Joris van der Pijll)

De KVL historie

Ooit was de KVL de grootste leerlooierij van Europa. Veel Oisterwijkers en mensen uit de omliggende dorpen vonden een baan bij de KVL. Daarmee is het terrein niet alleen ruimtelijk maar ook emotioneel diep in de Oisterwijkse samenleving verankerd. Vóór de komst van de grote fabriek zijn er in Oisterwijk tientallen kleine leerlooiersbedrijfjes die op ambachtelijke wijze huiden tot leer verwerken. De N.V. Lederfabriek Oisterwijk veroorzaakt uiteindelijk de ondergang van de kleine ambachtelijke looierijen.

Op 27 oktober 1916 richt Chris van der Aa, samen met de Rotterdamse koopman Jan Adolf Vermetten, de NV Lederfabriek Oisterwijk op. Hij startte in een oude leerlooierij van Blomjous (Lind 6) met staande stoomketel en putten in de open lucht. In januari startten de bouwwerkzaamheden voor een nieuwe fabriek aan De Schijf (nu Almystraat) langs de spoorlijn. In september 1918 waren ook de machines gearriveerd en kon de productie in de moderne fabriek een aanvang nemen. Het gebouw was ontworpen door architect Van den Biggelaar. De fabriek werd in 1920 overgenomen door de handelsvertegenwoordiging van het Joodse lederbedrijf Adler en Oppenheimer: de Amsterdamse Ledermaatschappij NV met als directeuren Max Weil en Fred Kaufmann. Van der Aa bleef directeur. Hij werd gezien als een bevlogen ondernemer en sociaal werkgever. (Bron: www.advandenoord.nl)

Rondleiding over KVL, ook zondag 30 oktober, die dag met historische nagespeelde gebeurtenissen (Foto: Joris van der Pijll).

Rondleiding over KVL, ook zondag 30 oktober, die dag met historische nagespeelde gebeurtenissen (Foto: Joris van der Pijll).

Van der Aa kiest voor de voornoemde locatie vanwege de ligging naast de spoorlijn en de mogelijkheden voor uitbreiding rondom het terrein. Hij brengt de fabriek steeds opnieuw verder door te kiezen voor moderne technieken als mechanische aandrijving door stoommachines uit België. In 1920 komt de fabriek in handen van de Amsterdamse Leder Maatschappij (Almij). De periodes 1920-1930 en 1930-1940 zijn groeiperiodes. In de jaren voor de oorlog komen er veel orders van Defensie. Tijdens de oorlog draait de fabriek door onder gezag van de bezetter. In 1932 verleent koningin Wilhelmina het predicaat ‘Koninklijke’.

De lederfabriek is door de jaren heen in handen van verschillende eigenaren. In 1974 worden verschillende bedrijven door de toenmalige eigenaar samengevoegd en wordt de fabriek omgedoopt tot Koninklijke Verenigde Leder. Op het hoogtepunt in 1925 heeft de fabriek 1200 medewerkers in dienst. Het is de grootste leerlooierij van Europa. Verscherpte milieuregels, internationalisering van de markt en verouderde machines zorgen er midden jaren ‘70 voor dat het minder goed gaat met de fabriek. In 2000 sluit de fabriek definitief haar deuren. Een uitgebreid gebouwencomplex op een terrein van 11 hectare komt leeg te staan en onderhoud blijft jarenlang achterwege.

KVL als wijk

Anno nu is de provincie druk doende met de renovatie en herbestemming van de oude fabrieksgebouwen en zijn bouwbedrijven gestart met de grondsanering en bouw van woningen op het terrein. Het moet een woon- en werkplek worden voor honderden gezinnen en eveneens honderden werknemers, midden tussen en dus op loopafstand van het centrum, het station en de industrie.

 

 

Delen: