100 Jaar Leerfabriek KVL

7791_780735678720712_35326324809910962_nDe grootste en meest invloedrijke leerfabriek van Oisterwijk is overduidelijk de Koninklijke Verenigde Leder (KVL) geweest, op dit moment in renovatie en herbestemming. In 1916 in Oisterwijk opgericht, en daarom viert Oisterwijk in 2016 een 100-jarige industriële verjaardag. Met verschillende activiteiten, een groots feest en onder andere een boek (klik hier) over 100 Jaar KVL.

In 2016 viert Oisterwijk 100 Jaar Leerfabriek KVL

Op deze pagina verzamelen en informeren wij u over de activiteiten rondom dit heuglijk feit.

DE KVL-FABRIEK

Het aandeel KVL ter waarde van duizend gulden (met dank aan Jan van Leest)

Het aandeel KVL ter waarde van duizend gulden (met dank aan Jan van Leest)

Ooit was dit de grootste leerlooierij van Europa. Veel Oisterwijkers en mensen uit de omliggende dorpen vonden een baan bij de KVL. Daarmee is het terrein niet alleen ruimtelijk maar ook emotioneel diep in de Oisterwijkse samenleving verankerd. Vóór de komst van de grote fabriek zijn er in Oisterwijk tientallen kleine leerlooiersbedrijfjes die op ambachtelijke wijze huiden tot leer verwerken. De N.V. Lederfabriek Oisterwijk veroorzaakt uiteindelijk de ondergang van de kleine ambachtelijke looierijen.

DE KVL-FABRIEK: 1916-2000

Aa CJ van der

CJ van der Aa, oprichter van de NV Lederfabriek.

Op 27 oktober 1916 richt Chris van der Aa, samen met de Rotterdamse koopman Jan Adolf Vermetten, de NV Lederfabriek Oisterwijk op. Hij startte in een oude leerlooierij van Blomjous (Lind 6) met staande stoomketel en putten in de open lucht. In januari startten de bouwwerkzaamheden voor een nieuwe fabriek aan De Schijf (nu Almystraat) langs de spoorlijn. In september 1918 waren ook de machines gearriveerd en kon de productie in de moderne fabriek een aanvang nemen. Het gebouw was ontworpen door architect Van den Biggelaar. De fabriek werd in 1920 overgenomen door de handelsvertegenwoordiging van het Joodse lederbedrijf Adler en Oppenheimer: de Amsterdamse Ledermaatschappij NV met als directeuren Max Weil en Fred Kaufmann. Van der Aa bleef directeur. Hij werd gezien als een bevlogen ondernemer en sociaal werkgever. (Info www.advandenoord.nl)

Van der Aa kiest voor de voornoemde locatie vanwege de ligging naast de spoorlijn en de mogelijkheden voor uitbreiding rondom het terrein. Hij brengt de fabriek steeds opnieuw verder door te kiezen voor moderne technieken als mechanische aandrijving door stoommachines uit België. In 1920 komt de fabriek in handen van de Amsterdamse Leder Maatschappij (Almij). De periodes 1920-1930 en 1930-1940 zijn groeiperiodes. In de jaren voor de oorlog komen er veel orders van Defensie. Tijdens de oorlog draait de fabriek door onder gezag van de bezetter. In 1932 verleent koningin Wilhelmina het predicaat ‘Koninklijke’.

Bezoekers kijken hun ogen uit bij de stoommachine van de KVL. (foto: Joris van der Pijll)

Bezoekers kijken hun ogen uit bij de stoommachine van de KVL. (Foto: Joris van der Pijll)

De lederfabriek is door de jaren heen in handen van verschillende eigenaren. In 1974 worden verschillende bedrijven door de toenmalige eigenaar samengevoegd en wordt de fabriek omgedoopt tot Koninklijke Verenigde Leder. Op het hoogtepunt in 1925 heeft de fabriek 1200 medewerkers in dienst. Het is de grootste leerlooierij van Europa.

Verscherpte milieuregels, internationalisering van de markt en verouderde machines zorgen er midden jaren ‘70 voor dat het minder goed gaat met de fabriek. In 2000 sluit de fabriek definitief haar deuren. Een uitgebreid gebouwencomplex op een terrein van 11 hectare komt leeg te staan en onderhoud blijft jarenlang achterwege.

De horeca van de KVL (Foto: Joris van der Pijll)

De horeca van de KVL anno 2015 (Foto: Joris van der Pijll)

KVL ALS WIJK

Anno nu is de provincie druk doende met de renovatie en herbestemming van de oude fabrieksgebouwen en zijn bouwbedrijven gestart met de grondsanering en bouw van woningen op het terrein. Het moet een woon- en werkplek worden voor honderden gezinnen en eveneens honderden werknemers, midden tussen en dus op loopafstand van het centrum, het station en de industrie.

In 2016 viert Oisterwijk 100 Jaar Leerfabriek KVL